Kabinet moet grote slag slaan om natuurdoelen Omgevingswet te halen

Halvering stikstofdruk in 2030 noodzakelijk

Volgens de Omgevingswet moet in 2030 in minimaal 50 procent van het stikstofgevoelige Natura 2000‑gebied de stikstofdepositie onder de kritische waarden liggen. In 2035 moet dat percentage zijn opgelopen tot 74 procent.

Uit de CPB‑analyse blijkt dat hiervoor een generieke emissiereductie van ruim 50 procent in 2030 nodig is, oplopend tot ruim 60 procent in 2035, vergeleken met 2019.

Huidige beleid komt nog lang niet in de buurt

In het basispad – dus zonder nieuw beleid – daalt de ammoniakuitstoot uit de landbouw tot 2035 slechts met circa 25 procent.

Met de maatregelen uit het coalitieakkoord komt de totaal geraamde reductie in 2035 op 30 tot 42 procent, aanzienlijk minder dan de benodigde 60 procent.

Dat betekent dat Nederland momenteel niet in de buurt komt van de wettelijke doelen. Nieuwe normeringen zoals grondgebondenheid, zonering en doelvoorschriften zijn bovendien nog onvoldoende uitgewerkt, waardoor deze in de huidige CPB‑analyse vooralsnog op nul effect zijn ingeschat.

Netcongestie mogelijk extra rem op natuurgerichte maatregelen

Daarnaast waarschuwt het verslag dat netcongestie – het overvolle elektriciteitsnet – niet is opgelost binnen het coalitiepakket. Hoewel dit niet direct onderdeel is van de Omgevingswet, kan het wel effect hebben op verduurzamingsmaatregelen in de landbouw en industrie, die nodig zijn om stikstof en CO₂ te reduceren.

Het CPB geeft aan dat er geen aanvullende middelen voor netcapaciteit zijn opgenomen en dat de effecten daarvan op natuur- en klimaatdoelen niet zijn berekend.

Conclusie: opgave groter dan ooit

De cijfers schetsen een stevige opgave: zelfs met de voorgestelde maatregelen haalt Nederland de stikstofdoelen uit de Omgevingswet niet. Zonder aanvullende en concreet uitgewerkte maatregelen blijft de stikstofdruk te hoog en komen zowel de natuurdoelen als vergunningverlening in de knel.

Lijst van vragen en antwoorden over de CPB publicatie analyse Coalitieakkoord 2026-2030

Beslisnota