Uitspraken omgevingsrecht 2026, week 19

Week 19

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2588: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, berging bij woning, onherroepelijke omgevingsvergunning, inzien controlerapport, vergunningplicht, fundering afwijking tekening, gebreken controlerapport, afwatering, rand op dak, intrekkingsbevoegdheid, hoorplicht, niet alle afwijkingen betrokken (Rb Rotterdam 19/3236)

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2564: Awb, Wro, Chw; bpl, realisatie hoogwaardige akkernatuur, ontvankelijkheid, verkeersveiligheid erftoegangsweg, aanleg wandel- en fietspaden

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2598: Awb, Wro; bpl, herstelbesluit, zorgwoningen, bebouwing laatste stuk onbebouwde grond wijk, maatschappelijk, parkeernorm zorgwoningen, stedenbouwkundige beoordeling, maximale bouwhoogte, uitzicht, lichtinval

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2578: Awb, Wro; afwijzing verzoek herziening bpl, industrieterrein, mogelijkheid winkelcentrum, omvang verzoek, gemeentelijk beleid, perifere detailhandelsvestigingslocatie, Dienstenrichtlijn, discriminatieverbod, dwingende reden van algemeen belang, hoeveelheid marktruimte, evenredigheid

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2577: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning legalisering B&B, strijd met bpl, buitenfaciliteiten, parkeren, onvoldoende inzet parkeerplaatsen op eigen terrein (Rb Oost-Brabant 23/1880)

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2573: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, doorgangspad, overlast (brom)fietsers en scooters, redelijkheid beslistermijn, zorgvuldigheid onderzoek, 9 controles, waardedaling woning (Rb Zeeland-West-Brabant 23/1335 en 23/475)

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2563: Awb, Wabo; omgevingsvergunning verandering horecacategorie, categorie 1 naar 2, strijdigheid met planregels, oppervlakte, duidelijkheid planregel, overschrijding redelijke termijn (Rb Rotterdam 20/6803, 21/221, 21/222, 22/1224 en 22/1684)

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2576: Awb, Wro; bpl, parapluplan, beperkingen uitbreiding vergistingsinstallaties, bijdrage aan energietransitie, uitbreidingsmogelijkheden covergistingsinstallaties, geuroverlast, evenredigheid, minder vergaande maatregelen niet onderzocht, bouwverbod, afwijkingsbevoegdheden, Dienstenrichtlijn, bestuurlijke lus, tussenuitspraak

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2584: Awb, Wnb; natuurvergunning melkrundveehouderij, intern salderen, extern salderen, AERIUS-verschilberekening, randeffecten, rekengrens, additionaliteitsvereiste

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2571: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, samenvoegen en herindelen twee winkelpanden, strijdigheid met bpl, breedte ter plaatse voorgevellijn, geen wijziging uiterlijke verschijningsvormen (Rb Den Haag 23/4907)

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2567: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, samenvoegen en herindelen twee winkelpanden, strijdigheid met bpl, breedte ter plaatse voorgevellijn, geen wijziging uiterlijke verschijningsvormen (Rb Den Haag 23/7679)

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2589: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, aanleggen smalspoor, railfietsen, concreet zicht op legalisatie, ontvankelijkheid, geen procesbelang, activiteiten beëindigd (Rb Noord-Nederland 23/347)

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2594: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, overkluizing straat, locatie steunen, feitelijke situatie is vergund, legaliserende vergunning (Rb Den Haag 21/2124)

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2579: Awb, Wro; bpl, herstelbesluit, minimale afstand woningen tot perceelsgrenzen, maximale afstand opgenomen, aantal woningen, bouwhoogte, zelf voorzien

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2586: Awb, Wro; niet vaststellen bpl, nevenactiviteiten grond gebonden agrarisch bedrijf, groenten- en fruitteelt, houdbaarheid actueel planologisch kader, nieuw plan, stikstof

# Rechtbank Midden-Nederland 1 mei 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:2120: Awb, Wabo; intrekken en vervangen voorschriften milieuvergunning, composteerbedrijf, BBT-eis geurnorm, onterechte toepassing Ow, geur- en ammoniakemissies, vertaling BBT-conclusie naar toepasselijke normen, gelijkwaardige milieubeschermingsniveau, haalbaarheid BBT-norm, representativiteit metingen, onjuiste toepassing onzekerheidsfactor, ondergrens BBT-range, limitatie geurvracht, implementatietermijn

* Rechtbank Midden-Nederland 1 mei 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:2091: Awb, Gmw; terrasvergunning hotel, geluidoverlast, van rechtswege verleende vergunning, rustige woonwijk, advies bezwaarschriftencommissie niet overgenomen, aanpassing openingstijden, onduidelijkheid geluidsnormen, onvoldoende onderzoek

* Rechtbank Midden-Nederland 1 mei 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:2092: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, windturbines, geluid, geen geluidmetingen uitgevoerd, reikwijdte handhavingsverzoek, documentatie onvoldoende om vast te stellen voldoen aan norm, representatief geluidonderzoek nodig

¶ Rechtbank Oost-Brabant 30 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2711: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning aanbrengen terreinverharding en graafwerkzaamheden, wadi, landschapswaarden, niet kenbaar gemotiveerd geen aantasting, landschappelijke waarden, cultuurhistorische en historisch-stedenbouwkundige waarden

# Rechtbank Oost-Brabant 30 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2724 en Rechtbank Oost-Brabant 30 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2762: Awb, Wnb; natuurvergunning borging werking emissiearme stallen, biologische combiluchtwasser, ammoniakverwijderingsrendement, gevolgen Natura 2000, aanwijzing STAB, tussenuitspraak

# Rechtbank Oost-Brabant 30 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2760: Awb, Ow; vovo, ambtshalve wijziging voorschrift omgevingsvergunning, veehouderij, combiluchtwasser, rendementsmetingen, inschakeling STAB

* Rechtbank Overijssel 29 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2353: Awb, Gmw; evenementenvergunning, hinder, geluid, stemgeluid, stallen van fietsen, zelfde geluidsvoorschriften als eerdere jaren, strijd met bpl

* Rechtbank Overijssel 29 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2352: Awb, Gmw; evenementenvergunning, strijd met bpl, verhoging geluidsbelasting

¶ Rechtbank Overijssel 29 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2351: Awb, Ow; omgevingsvergunning voor het verplaatsen van een coffeeshop, toevoeging horeca 2-aanduiding, BOPA, verkeerde procedure, wijziging omgevingsplan nodig, activiteit onvoldoende concreet en afgebakend

¶ Rechtbank Gelderland 28 april 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:3346: Awb, Ow; omgevingsvergunning aanleggen halfverharding, grindpad 400 m2, uitgangspunt legaliseren, heroverweging in bezwaar, rust, planologische waarden, landschaps- en natuurwaarden, cultuurhistorische waarden/

¶ Rechtbank Limburg 28 april 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:4028: Awb, Ow; vovo en kortsluiten, handhaving, last onder dwangsom, gewekt vertrouwen door positief advies, weigering omgevingsvergunning dakkapel op garage, redelijke eisen van welstand

* Rechtbank Gelderland 28 april 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:3345: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning tijdelijke opslag recreatieverblijven, 7 maanden, procesbelang vanwege last onder dwangsom, uitdrukkelijke belangenafweging, geen goede ruimtelijk ordening

¶ Rechtbank Zeeland-West-Brabant 28 april 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:3486: Awb, Ow; vovo en kortsluiten, omgevingsvergunning bouwen, 30 prikkelarme woningen, BOPA, ETFAL, locatiekeuze, aard van het project, geluid, overschrijding voorkeurswaarde, uitbreidingsmogelijkheden bedrijf, uitzicht, spuitzone, beheerplan, parkeren, maatschappelijk gevoelig initiatief, tussenuitspraak

* Rechtbank Oost-Brabant 28 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2682: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, parkeernormen, dubbelgebruik, speelruimte in strijd met bpl, handhavend optreden niet onevenredig

* Rechtbank Gelderland 28 april 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:3342: Awb, Wabo; handhaving, twee lasten onder dwangsom, invorderingsbesluit, tijdelijke opslag recreatieverblijven, strijd met bpl, beginselplicht tot handhaving, geen bijzondere omstandigheden

¶ Rechtbank Limburg 24 april 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:4024: Awb, Ow; vovo, handhaving, last onder dwangsom, verkoop directe consumptie in strijd met omgevingsplan, lange voorgeschiedenis, zicht op legalisatie, uitstellen verbeuren dwangsom tot na heroverweging in bezwaar

#! Rechtbank Rotterdam 24 april 2026, ROT 22/5705: Awb, Wro; planschade, vervallen woningbouwmogelijkheden, normaal maatschappelijk ondernemersrisico, wijze vaststelling waardevermindering, residuele waardemethode, complexbenadering, normale maatschappelijke ontwikkeling, ontwikkeling in de lijn der verwachtingen, handelen van eiseres, aard van het nadeel

¶ Rechtbank Overijssel 24 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2299: Awb, Ow; omgevingsvergunning populatiebeheer reeën met gebruik geweer, reewildbeheerplannen, 32 wildbeheereenheden, toegestane afschot, goedkeuring reewildwerkplannen, goede procesorde, Nota van Toelichting Bkl, openbare veiligheid, verkeersveiligheid, valwildpercentage, dynamische wildwaarschuwingssystemen

* Rechtbank Limburg 24 april 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:4008: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning, huisvesting internationale werknemers, geurbelasting, minimale gebruiksoppervlakten, ambtshalve toetsing procedure, planologische mogelijkheden

¶ Rechtbank Overijssel 23 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2295: Awb, Ow; vovo en kortsluiten, omgevingsvergunning bouwen, 15 appartementen, winkelruimtes, kantine, uitzicht, bezonning, daglichttoetreding, parkeeroverlast, BOPA, etfal, bouwhoogte, waardedaling, bouwoverlast, verdedigingsbeginsel, participatie

¶ Rechtbank Den Haag 23 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9697: Awb, Ow; vovo en kortsluiten, omgevingsvergunning bouwen, dakopbouw, BOPA, belanghebbendheid, bouwhoogte, privacy, bezonning, participatie

¶ Rechtbank Noord-Holland 23 april 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:4319: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning bouwen en gebruiken 3 padelbanen, maatwerkvoorschriften geluid tennisbanen, bevoegdheid tot maatwerkvoorschriften, meetnauwkeurigheid, verklaring van geen bedenkingen, gebiedstype richtafstand, geluidsscherm op tekening, eisen geluidswal

* Rechtbank Den Haag 22 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9178: Awb, Wabo; revisievergunning, uitbreiding verwerkingscapaciteit, biogas, m.e.r.-beoordeling, aanhaakplicht, strijdigheid met bpl, co-substraten, BBT-conclusie afvalbehandeling, gebreken in voorschriften, geuremissies, geurmetingen, relativiteitsvereiste

¶ Rechtbank Overijssel 22 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2226: Awb, Ow; omgevingsvergunningen bouw 15 monomestvergisters, binnenplanse afwijking, aanhaakverplichting, strijdigheid Unierecht, Habitatrichtlijn, onlosmakelijke samenhang, inspraakmogelijkheden, natuurtoestemming

¶ Rechtbank Oost-Brabant 22 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2504: Awb, Ow; uitwegvergunning, onduidelijkheid over het vergunde, strijdigheid met agrarische bestemming, aardkundig waardevol gebied, verkeersveiligheid, verkeerslawaai, put drukriolering, illegale B&B

¶ Rechtbank Oost-Brabant 22 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2505: Awb, Ow; omgevingsvergunning bouwen, BOPA, goothoogte, maatvoeringen over perceelgrens, lekkages, vergunde situatie, etfal

* Rechtbank Den Haag 21 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9404: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, rolluiken bedrijfspand buitenzijde, afwezigheid eiseres, redelijke eisen van welstand, preventieve werking, vertrouwensbeginsel

* Rechtbank Gelderland 21 april 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:3035: Awb, Wabo; handhaving, invorderingsbesluit verbeurde dwangsommen, niet verstrekken gegevens aan toezichthouder, onjuiste manier opslaan gasflessen, overtrederschap, opvolging last, tweeledige last, gasflessen buiten bewaarplaats, PGS15

¶ Rechtbank Den Haag 20 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9696: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning dakopbouw woning, opheffing ordemaatregel, aanvullende motivering na tussenuitspraak, schaduwhinder, uitvoering op eigen risico

#! Rechtbank Noord-Nederland 17 april 2026, LEE 23/3668: Awb, Wabo; omgevingsvergunning verplaatsen en realiseren nieuwe installaties voor co-/mestvergister, hyrdolysesilo, co-productensilo, digestaatdroger, luchtreinigingstechniek, cumulatie van geur, verhouding eigen mest en mest van derden

¶ Rechtbank Rotterdam 17 april 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:5132: Awb, Ow; omgevingsvergunning uitbreiden camping, minicamping, geen strijd met omgevingsplan, grondwater- en bodemonderzoek, geen etfal voor onrechtmatige gedragingen

* Rechtbank Rotterdam 17 april 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:5131: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, verlenging beslistermijn, camping, aantal standplaatsen, representatief aantal controles, toiletgebouwen, hoofdgebouw

¶ Rechtbank Midden-Nederland 15 april 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:1605: Awb, Ow; omgevingsvergunning bouwen, isoleren en verduurzamen dak woning, juiste informatie, nokhoogte, bouwvlak, geen strijd met omgevingsplan, geen sprake van evidente privaatrechtelijke belemmering, auteursrechten

* Rechtbank Midden-Nederland 14 april 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:1595: Awb, Wabo; handhaving, last onder dwangsom, erfverhardingen en opslagloods verwijderen, duidelijkheid last, beroep op overgangsrecht, geen concreet zicht op legalisatie, toetsing aan onjuist bpl

¶ Rechtbank Den Haag 14 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9695: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning bouwen, aanbouw op woning, gebonden beschikking, privacy

* Rechtbank Den Haag 14 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9724: Awb, Wro; afwijzing tegemoetkoming planschade, planvergelijking, bollenteelt, geschiktheid grond, planologisch nadeel, bollencompensatieplicht, gebruiksmogelijkheden vergelijkbaar

* Rechtbank Midden-Nederland 14 april 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:1593: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, uitbreiding bedrijfsgebouw, ontvankelijkheid, zichtscriterium, verkeer, voorwaardelijke verplichting maximering vrachtwagenbewegingen, monitorplicht

* Rechtbank Den Haag 9 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9693: Awb, Wabo; omgevingsvergunning plaatsen tijdelijk woongebouw, 44 woonunits, bedrijventerrin, huisvesting 132 vluchtelingen, afgebakende doelgroep, belemmering bedrijfsvoering, parkeren, verkeersveiligheid, alternatieve locaties, termijn, groen

* Rechtbank Den Haag 27 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9694: Awb, Wnb; ontheffing opzettelijk verstoren gewone dwergvleermuis, beschadigen of vernielen van voortplantingsplaatsen of rustplaatsen, volledigheid ontheffing, onderzoek gevolgen project, essentiële vliegroute, mitigerende maatregelen, landelijk natuurbelang

¶ Rechtbank Den Haag 27 februari 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:9712: Awb, Ow; vovo, handhaving, last onder dwangsom, gebruik percelen in strijd met omgevingsplan, grondverzet, grondopslag, opslag materialen, verduidelijking herstelmaatregelen, afgeleid belang, geen concreet zicht op legalisatie, uitvoerbaarheid lasten, herontwikkeling, nut voor natuur, overleg, dienstbaarheidsbeginsel, begunstigingstermijn

¶ = uitspraak waarop de Omgevingswet materieel van toepassing is (dus niet de uitspraken die vallen onder het overgangsrecht)

# = betrokkenheid STAB

! = (nog) niet gepubliceerd

Week 19 – Bijzondere overwegingen uit totale overzicht

* ABRvS 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2584: Awb, Wnb; natuurvergunning melkrundveehouderij, intern salderen, extern salderen, AERIUS-verschilberekening, randeffecten, rekengrens, additionaliteitsvereiste 6.3. Overweging 35.3 van de uitspraak van 11 december 2024, ECLI:NL:RVS:2024:512 7, gaat over zogenoemde randeffecten. Daaruit volgt dat een bestuursorgaan, in geval een salderingsberekening een toename van stikstofdepositie laat zien die veroorzaakt wordt door de rekengrens, kan volstaan met een motivering waarom de berekende stikstofdepositietoenames kunnen worden aangemerkt als modelmatige randeffecten, die niet tot een werkelijke bijdrage zullen leiden op hexagonen van stikstofgevoelige habitattypen binnen een Natura 2000-gebied in een straal van 25 kilometer van de betrokken bronnen van het plan of project waarvoor het salderen wordt ingezet.

In de uitspraak van 11 december 2024 gaat het over een salderingsberekening die gemaakt is voor intern salderen met verschillende bronnen binnen een plangebied voor een grote woningbouwlocatie. De Afdeling ziet niet in waarom het college bij randeffecten die volgen uit een salderingsberekening voor intern salderen wel en bij randeffecten die volgen uit een salderingsberekening voor extern salderen niet met een motivering dat sprake is van modelmatige randeffecten die niet tot een werkelijke bijdrage van stikstofdepositie zullen leiden, zou kunnen volstaan. In beide gevallen gaat het immers om een onderbouwing dat sprake is van schijntoenames. Dat, zoals MOB op de zitting stelde, de bronnen bij extern salderen vaak op grotere afstand van het beoogde project liggen dan bij intern salderen en dat een reden kan zijn om bij intern salderen op een andere wijze om te gaan met randeffecten dan bij extern salderen, overtuigt de Afdeling niet. Bij intern salderen binnen een grote woningbouwlocatie kunnen de bronnen die beëindigd en voorzien worden ook op grote afstand van elkaar liggen.

Voor zover de handreiking uitgaat van een verschil in omgaan met randeffecten bij intern en extern salderen, leidt dat niet tot een ander oordeel dan hiervoor weergegeven. De handreiking is een hulpmiddel bij de interpretatie van salderingsberekeningen na de invoering van de 25 kilometer rekengrens. De handreiking biedt vergunningverleners een handelingsperspectief hoe om te gaan met randeffecten. Het college is daar niet aan gebonden. Het college kan met een eigen motivering, mits die toereikend is, onderbouwen waarom in een concreet geval sprake is van modelmatige randeffecten die niet tot een werkelijke bijdrage van stikstofdepositie zullen leiden.

6.4. De Afdeling deelt het standpunt van het college dat in de toelichting op de aanvraag toereikend is gemotiveerd dat de berekende depositietoenames in de Natura 2000-gebieden Kennemerland-Zuid en Nieuwkoopse Plassen & De Haeck uitsluitend worden veroorzaakt door de toepassing van de rekengrens van 25 kilometer en dat er met intern en extern salderen binnen de rekenafstand van 25 kilometer van het beoogde project geen sprake zal zijn van een werkelijke toename van stikstofdepositie. Steun voor dit oordeel ziet de Afdeling in de AERIUS-verschilberekeningen die in 2020 en 2021 voor het project zijn gemaakt voordat in AERIUS een rekengrens werd opgenomen. In die verschilberekeningen is op geen enkel punt in Natura 2000-gebieden na intern en extern salderen een toename van depositie door het beoogde project berekend.

6.5. De Afdeling deelt ook het standpunt van het college dat in een geval als dit, waarin op basis van een AERIUS-verschilberekening en toelichting over opgetreden randeffecten is gemotiveerd dat de beoogde situatie niet leidt tot meer of andere gevolgen dan de ingezette mitigerende maatregelen, er geen ecologische beoordeling van de effecten van het beoogde project nodig is. In zo’n geval kan in de passende beoordeling worden volstaan met de verschilberekening, de motivering van de opgetreden randeffecten en een motivering van het additionaliteitsvereiste (vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 28 mei 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2404, onder 19.6).

(…)

7.2. De rechtbank heeft terecht overwogen dat het college ontoereikend heeft gemotiveerd dat aan het additionaliteitsvereiste is voldaan. De Afdeling stelt met de rechtbank voorop dat de hierboven uiteengezette motiveringsverplichting van toepassing is ongeacht de hoogte van het stikstofdepositiesaldo dat voor intern of extern salderen wordt ingezet. Dat de bijdrage van de activiteiten waarmee intern en extern gesaldeerd wordt gering is, daargelaten of dat hier zo is, betekent dus niet dat het college de additionaliteit niet hoeft te motiveren.

Met de verwijzing naar AERIUS Monitor, die een daling van stikstofdepositie in de betrokken Natura 2000-gebieden laat zien, en de aanname dat die daling zich zal doorzetten, gelet op de getroffen en voorgenomen landelijke en provinciale maatregelen, heeft het college onvoldoende gemotiveerd dat aan het additionaliteitsvereiste is voldaan. De verwijzing naar de maatregelen is daarvoor te algemeen. Daarmee is niet inzichtelijk gemaakt wat het effect van die maatregelen in de Natura 2000-gebieden zal zijn en is niet onderbouwd dat de landelijke maatregelen en provinciale maatregelen zullen leiden tot de noodzakelijke daling van stikstofdepositie op de relevante natuurwaarden in de

betrokken Natura 2000-gebieden (vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 2 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2969, r.o. 13.4).

(…)

8. Het hoger beroep is ongegrond. Het betoog over de randeffecten is weliswaar terecht voorgedragen, maar leidt door wat onder 7-7.2 is overwogen niet tot vernietiging van de uitspraak van de rechtbank. Gelet op wat hiervoor onder 6.3 – 6.5 is overwogen, bevestigt de Afdeling de uitspraak van de rechtbank met verbetering van de gronden waarop deze rust.

¶ Rechtbank Overijssel 29 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2351: Awb, Ow; omgevingsvergunning voor het verplaatsen van een coffeeshop, toevoeging horeca 2-aanduiding, BOPA, verkeerde procedure, wijziging omgevingsplan nodig, activiteit onvoldoende concreet en afgebakend

6.3 Voor zover het college met de verleende omgevingsvergunning heeft beoogd om het Omgevingsplan gemeente Steenwijkerland zo te wijzigen dat daarin het perceel aan de [adres 1] tevens de functieaanduiding ‘horeca tot en met categorie 2’ heeft gekregen, kan dat niet. Artikel 5.1, eerste lid, onder a, van de Ow bepaalt dat het verboden is zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten. Daarbij moet het gaan om een concrete activiteit. Het wijzigen van het omgevingsplan is een bevoegdheid van de gemeenteraad en daarvoor geldt een andere procedure. Voor zover het college met de omgevingsvergunning heeft beoogd om het omgevingsplan te wijzigen, is dat besluit dan ook onbevoegd en op een onjuiste grondslag genomen en kan dat niet in stand blijven.

¶ Rechtbank Overijssel 24 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2299: Awb, Ow; omgevingsvergunning populatiebeheer reeën met gebruik geweer, reewildbeheerplannen, 32 wildbeheereenheden, toegestane afschot, goedkeuring reewildwerkplannen, goede procesorde, Nota van Toelichting Bkl, openbare veiligheid, verkeersveiligheid, valwildpercentage, dynamische wildwaarschuwingssystemen

4.6. Uit het bepaalde in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de Omgevingswet, gelezen in samenhang met artikel 11.54, eerste lid, aanhef en onder a, van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), volgt dat het verboden is om dieren behorende tot de soorten genoemd in bijlage IX, onder A, bij het Bal zonder omgevingsvergunning opzettelijk te doden. De ree is vermeld op deze lijst. Artikel 8.74l van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat regels voor de verlening van een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 11.54, eerste lid, aanhef en onder a, van het Bal. Vergunningverlening is op grond van het eerste lid van artikel 8.74l van het Bkl alleen mogelijk als:

a. er geen andere bevredigende oplossing bestaat;

b. de activiteit nodig is voor een of meer van in deze bepaling genoemde belangen;

c. de activiteit geen afbreuk doet aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan.

4.7.1. De stichtingen stellen zich op het standpunt dat het beoordelingskader zoals dat geldt bij soorten waarop de Habitatrichtlijn (Ri. 92/43) onverkort van toepassing is op vergunningverlening voor afschot van dieren die behoren tot soorten genoemd in bijlage IX, onder A, bij het Bal, met toepassing van artikel 8.74l van het Bkl. De stichtingen hebben in dit verband gewezen op de Nota van Toelichting bij het Aanvullingsbesluit natuur omgevingswet (hierna: Aanvullingsbesluit) waarbij een aantal bepalingen van het Bkl is gewijzigd.

4.7.2. De rechtbank overweegt dat de inhoud van de Nota van Toelichting bij het Aanvullingsbesluit niet bindend is. Dat betekent dat het toepassingsbereik van de Habitatrichtlijn niet door middel van een Nota van Toelichting kan worden uitgebreid. Wel kan de Nota van Toelichting een rol spelen bij de uitleg van artikel 8.74l van het Bkl. De rechtbank is van oordeel dat de bedoeling van de wetgever niet kan zijn geweest om toepassing van artikel 8.74l van het Bkl te beperken tot situaties als omschreven in artikel 16 van de Habitatrichtlijn omdat artikel 8.74l van het Bkl in dat geval zinledig zou zijn.

¶ Rechtbank Overijssel 22 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2226: Awb, Ow; omgevingsvergunningen bouw 15 monomestvergisters, binnenplanse afwijking, aanhaakverplichting, strijdigheid Unierecht, Habitatrichtlijn, onlosmakelijke samenhang, inspraakmogelijkheden, natuurtoestemming

7. De rechtbank is van oordeel dat de bestreden vergunningverlening niet in strijd is met het Unierecht. De rechtbank licht dit als volgt toe.

Aanhaakverplichting, uitgebreide voorbereidingsprocedure en inspraakmogelijkheden

7.1. Onder de Omgevingswet is de zogeheten onlosmakelijke samenhang zoals die gold onder de Wabo komen te vervallen. Onder de Wabo moest kortgezegd in één keer voor alle activiteiten die onlosmakelijk samenhangen een omgevingsvergunning worden aangevraagd en verleend. Ook is de aanhaakverplichting zoals die gold onder de Wabo komen te vervallen. Die verplichting hield in dat als een aanvrager zowel een omgevingsvergunning (als bedoeld in artikel 2.1 of artikel 2.2 van de Wabo) als een (natuur)toestemming op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb) nodig had, de aanvrager ervoor kon kiezen om de natuurtoestemming aan te vragen bij het bevoegd gezag op grond van de Wnb (in dit geval Gedeputeerde Staten), of om alleen de omgevingsvergunning aan te vragen bij het bevoegd gezag op grond van de Wabo. Bij de beoordeling van

deze laatstbedoelde aanvraag moest het Wabo-bevoegde gezag beoordelen of er ook een natuurtoestemming nodig was. Is dat het geval, dan haakte deze toestemming aan en moest het Wnb-bevoegd gezag een verklaring van geen bedenkingen afgeven. Dit was geregeld in artikel 2.1, eerste lid, onder i, van de Wabo in samenhang met de artikelen 2.2aa en 6.10a van het Besluit omgevingsrecht.

7.2. Bij invoering van de Omgevingswet is uitdrukkelijk van deze onlosmakelijke samenhang en aanhaakplicht afgezien. Het systeem van de Omgevingswet is namelijk gebaseerd op de gedachte dat de aanvrager zelf bepaalt voor welke activiteiten hij wel of niet gelijktijdig een aanvraag doet. In dit geval heeft [bedrijf] B.V. voor de vijftien agrarische bedrijven bij het college een omgevingsvergunning aangevraagd voor de (omgevingsplan)activiteit ‘bouwen’ en, voor de gevallen waarin de monomestvergisters buiten het bouwvlak worden geplaatst, het ‘handelen in strijd met de regels van het omgevingsplan’. Vergunninghouders hebben geen omgevingsvergunning aangevraagd voor een Natura 2000-activiteit. De Stichting is van mening dat voor de bouw en het gebruik van de monomestvergisters óók een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig is omdat hierbij stikstof vrijkomt. Omdat de onlosmakelijke samenhang niet meer geldt en de en aanhaakplicht niet meer van toepassing is, kunnen vergunninghouders een dergelijke vergunning op een nader moment aanvragen. Dit heeft tot gevolg dat voor de rechtbank in deze procedure alleen de omgevingsvergunningen voor de gevraagde en verleende bouw- en bestemmingsactiviteiten ter beoordeling voorliggen.

7.3. Het betoog van de Stichting dat de Omgevingswet vanwege deze loskoppeling in strijd is met de Hrl, volgt de rechtbank niet. Het loskoppelen van de vergunningaanvragen leidt er namelijk niet toe zonder natuurtoestemming gehandeld mag worden. Indien voor de bouw of het gebruik van de monomestvergisters een natuurvergunning noodzakelijk is, dienen vergunninghouders die alsnog aan te vragen. En indien zij zonder de benodigde vergunning handelen, kan dat via een handhavingstraject worden afgedwongen.

7.4. De Stichting heeft nog aangevoerd dat het voeren van een aparte handhavingsprocedure voor haar te omslachtig is en dat het niet zeker is of zij in een handhavingsprocedure rechtsbescherming geniet. Omdat de wetgever op de aanvraag voor een Natura 2000-activiteit de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing heeft verklaard, staat tegen het ontwerpbesluit voor een ieder de mogelijkheid open om zienswijzen in te dienen. Op basis van wat de Stichting naar voren heeft gebracht kan niet op voorhand worden geoordeeld dat haar de toegang tot de rechter zou worden ontzegd in het geval zij het bevoegd gezag om handhavend optreden verzoekt of zij bezwaar wil maken wanneer een natuurtoestemming wordt verleend. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding om aan te nemen dat vanwege het loskoppelen van de vergunningprocedures geen juiste invulling wordt gegeven aan het Unierecht. Ook ziet de rechtbank in de verwijzing van de Stichting naar het Kokkelvisserij-arrest geen aanleiding om aan te nemen dat het huidig wettelijk stelsel in strijd is met dat arrest en/of dat de Hrl niet op correcte wijze in de Omgevingswet zou zijn geïmplementeerd. Omdat de Stichting dit standpunt niet nader heeft onderbouwd, ziet de rechtbank geen aanleiding om dat nader toe te lichten. Het betoog van de Stichting ten aanzien van de aanhaakplicht slaagt kortom niet.

7.5. De Stichting betoogt dat het college de uitgebreide voorbereidingsprocedure moest toepassen op de vergunningverlening en dat het college ten onrechte geen inspraakmogelijkheden heeft geboden bij de bestreden vergunningverlening. De rechtbank volgt dit betoog niet en overweegt dat het college terecht de reguliere voorbereidingsprocedure heeft toegepast. De rechtbank licht dit als volgt toe.

7.6. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) volgt dat voor beantwoording van de vraag of op een aanvraag om een omgevingsvergunning onder de Wabo de reguliere dan wel de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing is, afhankelijk is van de activiteit die is aangevraagd. De Wabo bepaalt daarmee exclusief welke procedure op een aanvraag om omgevingsvergunning van toepassing is. Het college heeft hierin geen keuze, maar dient de voorbereidingsprocedure toe te passen die uit de Wabo voortvloeit. De rechtbank ziet geen aanleiding om te oordelen dat de wetgever dit systeem onder de Omgevingswet heeft gewijzigd. Op grond van artikel 16.62 van de Omgevingswet is de reguliere voorbereidingsprocedure van afdeling 3.2. van de Awb voor de verlening van een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit van toepassing, tenzij op grond van artikel 16.65 van de Omgevingswet de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Awb van toepassing is. Er is geen wettelijke bepaling of besluit dat ertoe leidt dat hier, op grond van artikel 16.65 van de Omgevingswet de uitgebreide procedure van toepassing is. De rechtbank overweegt dat het college terecht de reguliere voorbereidingsprocedure heeft toegepast. Het in het kader van inspraak voor een ieder ter inzage leggen van een ontwerpbesluit is geen onderdeel van die procedure. De rechtbank ziet niet in waarom hiermee, in strijd met artikel 6, derde lid, van de Hrl of anderszins in strijd met het Unierecht, inspraakrechten van de Stichting zouden zijn geschonden. De beroepsgrond slaagt niet.