Het Bbl is uitputtend. De gemeente mag geen eigen bouwtechnische voorschriften voorschrijven als het Bbl die mogelijkheid niet geeft. Als maatwerk is toegestaan, staat in het Bbl of de gemeente strengere of minder strenge regels mag maken.

Het Bbl bevat de mogelijkheid van maatwerkregels en maatwerkvoorschriften. Maatwerkregels hebben het voordeel dat ze voor een heel gebied of een hele categorie van activiteiten gelden. Het zijn immers algemene regels over activiteiten. Met een maatwerkvoorschrift kan de gemeente juist voor concrete gevallen afwijken van algemene regels.¹⁹

Aspect

Maatwerkvoorschrift

Maatwerkregel

reactief / proactief

reactief

proactief

juridische vorm

omgevingsvergunning

omgevingsplan

gericht tot

degene die de activiteit verricht

Iedereen voor omschreven activiteiten en/of aangeduide locaties

Tabel I Verschil maatwerkvoorschrift en maatwerkregel²⁰

In het Bbl zoals dat luidt op 1 augustus 2024 zijn de volgende maatwerkvoorschriften en maatwerkregels opgenomen.

In artikel 2.3 Bbl staat dat de gemeente een maatwerkregel in het omgevingsplan stelt. Artikel 3.7 Bbl gaat over maatwerkvoorschriften.

Artikel 3.86 Bbl heeft betrekking op de afbakening maatwerkvoorschriften ter verduurzaming van het energiegebruik bij bestaande bouwwerken. Artikel 3.130 gaat over afbakening maatwerkvoorschriften van de brandweeringang bij bestaande bouw. Vervolgens staat in artikel 3.132 Bbl de afbakening van maatwerkvoorschriften voor mobiele radiocommunicatie voor hulpverleningsdiensten.

Bij nieuwbouw gaat artikel 4.5 Bbl over maatwerkvoorschriften. Artikel 4.6 Bbl heeft betrekking op maatwerkvoorschriften bij herbouw. En artikel 4.7 Bbl gaat over maatwerkregels.
Artikel 4.103a Bbl bevat een afbakening van maatwerkvoorschriften bij geluidwering en artikel 4.149a Bbl een afbakening van maatwerkvoorschriften voor de minimumwaarde van het aandeel hernieuwbare energie.

Artikel 4.161 Bbl bevat de afbakening van maatwerkregels voor bruikbaarheid. Artikel 4.227 Bbl bepaalt de afbakening van maatwerkvoorschriften voor de brandweeringang. In artikel 4.230 staat de afbakening van maatwerkvoorschriften voor mobiele radiocommunicatie voor hulpverleningsdiensten bij nieuwbouw.

In artikel 4.150 Bbl (vervallen) was geregeld dat de gemeente in het omgevingsplan maatwerkregels (strengere eisen) kon stellen aan de energieprestatie (BENG). En in artikel 4.160 Bbl (vervallen) was geregeld dat de gemeente maatwerkregels kon stellen aan de milieuprestatie. Om de woningbouwopgave te bevorderen is er echter voor gekozen deze maatwerkregels te laten vervallen om industrieel bouwen te bevorderen.²¹

Bij verbouw gaat artikel 5.3a Bbl in op de mogelijkheden van het opnemen van maatwerkvoorschriften. Artikel 5.23a bevat de afbakening maatwerkvoorschriften voor geluidwering.

Artikel 6.5 Bbl bevat regels voor maatwerkvoorschriften bij (brandveilig) gebruik. In artikel 6.10 Bbl staan de maatwerkregels voor de gebruiksmelding (brandveilig gebruik).

Hoofdstuk 7 gaat over bouw- en sloopwerkzaamheden. Artikel 7.5 Bbl gaat over de gemeentelijke mogelijkheid om maatwerkvoorschriften op te nemen. Artikel 7.14 bevat de afbakening van maatwerkvoorschriften bij de procedure voor sloopwerkzaamheden. In artikel 7.23 Bbl staat de afbakening van maatwerkvoorschriften veiligheid en gezondheid in directe omgeving bouw- en sloopwerkzaamheden. Afdeling 7.2 Bbl gaat over mobiel breken van bouw- en sloopafval. In artikel 7.23 staat de afbakening maatwerkvoorschriften veiligheid en gezondheid in directe omgeving bouw- en sloopwerkzaamheden. Zie ook artikel 7.32 over maatwerkvoorschriften. Artikel 7.37 Bbl bevat de afbakening maatwerkvoorschriften voor de procedure mobiel puinbreken.²²

¹⁹ https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/maatwerkregel/.

²⁰ https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/maatwerkregel/.

²¹ Stb. 2023, 426.

²² Zie ook H.C.W.M. Moesker & P.M.J. de Haan, ‘Maatwerk technische bouwregelgeving in de Omgevingswet. Zegen of zorg?’, TBR 2019/120.