Onze maatschappij kent veel vraagstukken die bij raadsleden op tafel komen. Denk aan huisvesting, energietransitie, aanpassingen aan het klimaat, verbeteren van de biodiversiteit en de aanpak van de stikstofcrisis. Bij al deze vraagstukken kun je een aantal basisvragen stellen:

• Hoe groot is het probleem en wat zijn onze toekomstige opgaven?
• Wat zeggen onze omgevingsvisies en programma’s hierover?
• Wat zegt het omgevingsplan: zijn er regels nodig?
• Hoe is de participatie ingevuld en hoe zijn de belangen meegewogen?
• Wat gebeurt er als we met een integrale blik kijken: is een gecombineerde aanpak nodig?
• Wat betekent dit voor de uitvoering? Kan toezicht er mee uit de voeten? Is er voldoende budget?
• Wat zegt onze monitoring; is er een monitor op dit onderwerp?

Om de vraagstukken over de fysieke leefomgeving in de juiste context te plaatsen, is eerst een blik in de toekomst nodig. Immers de beslissingen die nu genomen worden of juist niet worden genomen, beïnvloeden de kwaliteit van de omgeving. In het eerste hoofdstuk leest u welke vraagstukken nu en in de toekomst om actie vragen. In elk hoofdstuk komen de wettelijke basis en de beleidskaders vanuit de Omgevingswet aan de orde.

Maar wat wordt er beoogd met de Omgevingswet? Ten eerste geeft de wet ’Ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit’. Met dit uitgangspunt streeft de Omgevingswet ernaar om enerzijds bescherming en zekerheid te bieden voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit en – indien nodig – de situatie zodanig te verbeteren dat er sprake is van een gewenste situatie. Daarnaast beoogt de Omgevingswet voldoende flexibiliteit en maatwerk te bieden voor duurzame ontwikkeling, vernieuwende activiteiten en regionale, nationale en internationale initiatieven ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Innovatieve ideeën krijgen daardoor meer kans van slagen. De wet vormt hiermee een belangrijke grondslag onder het nieuwe omgevingsbeleid van de overheid dat ruimte wil bieden aan innovaties om een gezonde en duurzame leefomgeving te bevorderen.

Ten tweede streeft de Omgevingswet een integrale benadering van de fysieke leefomgeving na. Vanuit dit streven kunnen maatschappelijke opgaven in onderlinge samenhang worden aangepakt en vanuit een brede integrale blik worden beoordeeld en mogelijk gemaakt. Deze integrale benadering vraagt om gedragsverandering van alle belanghebbenden. De Omgevingswet geeft een raadslid ook de verplichting om nieuwe beleidskaders samen met inwoners en ondernemers op te stellen en streeft hierbij een positieve grondhouding na.

Dit boekje geeft de basiskennis en benodigde inzichten over de fysieke leefomgeving aan, zodat beter onderbouwde beslissingen met het oog op de toekomst genomen worden.