De Afdeling advisering van de Raad van State (hierna: ‘de Afdeling’) heeft op 25 februari 2026 het advies vastgesteld over de voorgestelde Wet online aangejaagde openbare ordeverstoringen. Het initiatiefwetsvoorstel introduceert voor de burgemeester nieuwe bevoegdheid een bevel geven om een online bericht te verwijderen als door het bericht de openbare orde wordt verstoord of ernstige vrees bestaat voor het ontstaan daarvan (hierna: ‘het verwijderbevel’). De voorgestelde bevoegdheid ziet op elke soort uiting die is gedaan op het openbare internet en kan worden ingezet ten aanzien van degene die het bericht heeft geplaatst of herplaatst. Indien niet aan het verwijderbevel wordt voldaan, kan de burgemeester een last onder dwangsom opleggen.
De Afdeling begrijpt de behoefte om op te kunnen treden tegen bepaalde online uitlatingen die kunnen leiden tot gedrag dat een ontwrichtende werking heeft voor de openbare orde. Het verwijderbevel vormt een inmenging in de vrijheid van meningsuiting en zal daarom moeten voldoen aan de eisen die de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens hieraan stellen. Volgens de Afdeling is de voorgestelde bevoegdheid te ruim geformuleerd; het begrip ‘openbare orde’ is zodanig breed, dat burgers hierdoor onvoldoende kunnen voorzien wanneer zij een verwijderbevel opgelegd kunnen krijgen. Daarnaast heeft de Afdeling, in het kader van de eis dat een inmenging in de vrijheid van meningsuiting noodzakelijk moet zijn, ernstige twijfels geplaatst omtrent de effectiviteit van het verwijderbevel in de praktijk. Verder uit de Afdeling haar zorgen over de proportionaliteitseis, de meerwaarde van het verwijderbevel in de praktijk en de verhouding tot het demonstratierecht.
De Afdeling adviseert concreet om nader te motiveren in welke gevallen het verwijderbevel kan worden opgelegd en waarom de voorgestelde nieuwe bevoegdheid in aanvulling op de huidige bevoegdheden noodzakelijk is; afgeraden wordt in ieder geval om het initiatiefwetsvoorstel in de huidige vorm in behandeling te nemen.
