Steeds meer woningen worden beter geïsoleerd en duurzaam verwarmd. Dat zorgt voor een comfortabelere woning en meer grip op de energierekening. Om huishoudens bij deze overstap te ondersteunen maken gemeenten plannen hoe woningen in de wijk het beste zonder aardgas verwarmd kunnen worden, bijvoorbeeld met warmtenetten of warmtepompen. Deze plannen moeten technisch en financieel haalbaar zijn, maar ook goed uitvoerbaar voor de bewoners die het raakt. De nieuwe Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie geeft handvatten om hier inzicht in te krijgen. Want als gemeenten goed weten wat bewoners aankunnen, kunnen ze makkelijker beleid maken dat past bij hun situatie.
Vergroot afbeelding Dit is de voorpagina van de Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie.
De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) en het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw) biedt gemeenten middelen en bevoegdheden om beter te kunnen sturen op de manier waarop woningen in de wijk zonder aardgas verwarmd kunnen worden. Verwarming zonder aardgas zorgt ervoor dat we minder afhankelijk zijn van het buitenland voor onze energie. In aanloop naar de inwerkingtreding van de Wgiw en Bgiw is de Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie opgesteld.
De handreiking is gemaakt door het Kenniscentrum Psychologie en Economisch Gedrag, in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO). Deze is bedoeld voor beleidsmakers, projectleiders en betrokkenen bij de gemeentelijke warmteprogramma’s en uitvoeringsplannen. De handreiking kan gedurende het hele beleidsproces worden ingezet.
Wanneer gemeenten rekening houden met wat bewoners aankunnen, wordt voorkomen dat bepaalde groepen achterblijven: iedereen moet de energietransitie kunnen meemaken. Dat bespaart tijd en geld, want als bewoners niet gelijk meekunnen, zijn aanvullende maatregelen nodig en loopt de transitie vertraging op. Het doenvermogen van bewoners in de wijk speelt een belangrijke rol in wat hiervoor nodig is.
De handreiking biedt een stappenplan en praktische tips om inzicht te krijgen in dit doenvermogen. Zo kunnen gemeenten het beleid en de uitvoering zo inrichten dat deze voor bewoners haalbaar en uitvoerbaar blijven. Bijvoorbeeld door beleidskeuzes en processen te vereenvoudigen of door maatregelen te treffen die bewoners ontzorgen.
Webinar 2 maart 2026
Op 2 maart 2026 organiseert het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) een webinar over de handreiking. Het webinar geeft inzicht in wat doenvermogen is en waarom dit zo belangrijk is voor de warmtetransitie. Ook laat het webinar zien hoe je met de doenvermogentoets risico’s en knelpunten in beeld brengt en hoe bewoners te ontzorgen. Meld je aan voor het webinar via de website van het NPLW.
Download: Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie
Download: Verantwoording Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie
