De rechtbank Noord-Holland deed op 17 februari 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:1157 de inmiddels 90ste uitspraak over de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Ditmaal weer over de weigering van een BOPA.
Deze uitspraak gaat over de afwijzing van een omgevingsvergunning ter legalisering van het driehoekige plexiglas wat door eiseres bevestigd is in haar terrasoverkapping, en de handhaving daartegen.
Bij besluit van 31 januari 2024 heeft het college eiseres gelast om het driehoekige plexiglas, bevestigd in de terrasoverkapping bij het restaurant aan de [adres] in Alkmaar , binnen acht weken te verwijderen en verwijderd te houden, onder verbeurte van een dwangsom van € 10.000,- ineens. Eiseres heeft hiertegen bezwaar gemaakt en heeft een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend ter legalisering van het in geding zijnde driehoekige plexiglas.
Met het besluit van 16 mei 2024 (bestreden besluit 1) heeft het college de aanvraag om een omgevingsvergunning afgewezen. Eiseres heeft, met instemming van het college, rechtstreeks beroep ingesteld tegen de afwijzing van haar aanvraag om een omgevingsvergunning.
Eiseres heeft primair aangevoerd dat voor de plaatsing van het driehoekige plexiglas in de terrasoverkapping geen omgevingsvergunning is vereist, omdat het plexiglas demontabel, van geringe omvang en van tijdelijke aard is. Zij stelt subsidiair dat de afwijzing van haar legaliseringsaanvraag geen stand kan houden. Het college heeft de afwijzing gebaseerd op een negatief advies van de welstandscommissie, maar dat advies is volgens eiseres onzorgvuldig tot stand gekomen. Het welstandsadvies over het plexiglas luidt negatief omdat de welstandscommissie eerder negatief geadviseerd heeft over de plaatsing van de terrasoverkapping. Het college heeft echter, ondanks dat eerdere negatieve welstandsadvies, een omgevingsvergunning voor de terrasoverkapping verleend. De welstandscommissie dient bij de huidige aanvraag daarom als uitgangspunt te nemen dat de terrasoverkapping reeds vergund is, en dient zich in haar advies te voegen naar de bouwmogelijkheden die het college al heeft toegestaan. Dat is ten onrechte niet gebeurd.
Het college stelt dat sprake is van een vergunningplicht, maar dat geen bereidheid bestaat om mee te werken aan de vergunningverlening voor een terrasoverkapping inclusief het driehoekige plexiglas. De plaatsing van de driehoekige schotten maakt dat de terrasoverkapping gesloten wordt, en dat is niet wenselijk nu de welstandscommissie waarde hecht aan een open zicht op het achterliggende gebouw. Omdat geen bereidheid bestaat om de terrasoverkapping inclusief het driehoekige plexiglas te vergunnen, kan niet worden gesteld dat de bouwmogelijkheden worden beperkt door het negatieve welstandsadvies.
De rechtbank oordeelt als volgt.
Op grond van artikel 5.1, eerste lid, onder a van de Omgevingswet (Ow) is het verboden zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten. Het begrip ‘omgevingsplanactiviteit’ behelst een activiteit die in strijd is met het omgevingsplan. Een activiteit die in strijd is met het omgevingsplan, valt ook onder het begrip ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ (zie de bijlage bij artikel 1.1 van de Ow).
De locatie van de in geding zijnde terrasoverkapping heeft de bestemming ‘Verkeer - Verblijfsgebied’ ingevolge het bestemmingsplan ‘Binnenstad centrum’ (het bestemmingsplan), dat onderdeel uitmaakt van het Omgevingsplan gemeente Alkmaar (het omgevingsplan). Ingevolge het bestemmingsplan gelden op de locatie ook de functieaanduidingen ‘specifieke vorm van cultuur en ontspanning – evenemententerrein 1’ en ‘specifieke vorm van cultuur en ontspanning – evenemententerrein 5’. 13. Het college heeft een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van een terrasoverkapping op het terras dat gelegen is voor het restaurant van eiseres. Eiseres heeft in afwijking van die vergunning gebouwd door de terrasoverkapping te voorzien van driehoekig plexiglas. Eiseres wordt niet gevolgd in haar stelling dat de plaatsing van het driehoekige plexiglas van tijdelijke aard is, en in die zin niet als bouwen kan worden aangemerkt. Ter zitting is namelijk gebleken dat de driehoekige schotten onafgebroken aanwezig zijn geweest sinds het moment van de plaatsing van de terrasoverkapping in 2017, tot het moment van de handhaving door het college.
Op grond van artikel 12.2.1 van de bestemmingsplanregels mag op gronden met de bestemming ‘Verkeer - Verblijfsgebied’ slechts worden gebouwd ten behoeve van die bestemming. In artikel 12.1 van de bestemmingsplanregels zijn zaken aangewezen die bestemd zijn voor (delen van) gronden met de bestemming ‘Verkeer - Verblijfsgebied’. De (permanent) voor het restaurant geplaatste terrasoverkapping met plexiglas kan niet worden aangemerkt als bouwwerk ten behoeve van de in artikel 12.1 aangewezen zaken die relevant zijn voor de in geding zijnde locatie. De plaatsing van het plexiglas in de terrasoverkapping is dus een activiteit die in strijd is met het omgevingsplan. De vergunningplicht voor de aangevraagde activiteit volgt daarom uit artikel 5.1, eerste lid, onder a van de Ow.
Omdat de activiteit in strijd is met het omgevingsplan, ziet de aanvraag van eiseres op een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Op grond van artikel 8.0a, tweede lid, Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) wordt een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit alleen verleend met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Het college heeft de afwijzing van de omgevingsvergunning gebaseerd op het feit dat de welstandscommissie een negatief advies heeft uitgebracht, maar daarmee is nog niet gemotiveerd dat het college de aangevraagde activiteit ongewenst acht met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In dat kader is ten eerste relevant dat het college, zoals ter zitting besproken, abusievelijk het beoordelingskader van artikel 22.29 van het omgevingsplan voor binnenplanse omgevingsplanactiviteiten heeft toegepast, en niet heeft getoetst aan artikel 8.0a, tweede lid van het Bkl. Bovendien is relevant dat, voor zover het advies van de welstandscommissie onderdeel zou uitmaken van de beoordeling door het college over de wenselijkheid van de activiteit met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, door eiseres terecht is gesteld dat de welstandscommissie rekening dient te houden met het feit dat de plaatsing van de terrasoverkapping zonder het (doorzichtige) plexiglas al is toegestaan. Dat heeft de welstandscommissie nu niet gedaan, want in feite stelt de welstandscommissie dat geen akkoord kan worden gegeven voor de plaatsing van het plexiglas, omdat eerder geen akkoord is gegeven voor het plaatsen van de terrasoverkapping.
Het voorgaande maakt dat eiseres terecht heeft gesteld dat de afwijzing van haar legaliseringsaanvraag geen stand kan houden. Het beroep tegen de afwijzing van de omgevingsvergunning slaagt in zoverre. De rechtbank zal bestreden besluit 1 vernietigen en het college zal opnieuw moeten beslissen op de aanvraag van eiseres.
