De kogel is door de kerk in een interessante uitspraak van de Rechtbank Noord-Holland (ECLI:NL:RBNHO:2026:4774 van 6 mei 2026). De casus in een notendop: de nieuwe eigenaren kochten in 2023 een pand in de prachtige Zuidoostbeemster. Ze dachten een goudmijntje in handen te hebben: een ongebruikte bouwvergunning uit 1969 voor een flinke uitbreiding. De verbouwing werd gestart, maar de gemeente Purmerend stak daar een stokje voor door de vergunning in te trekken.
De analyse:
1) De "Use it or lose it"-regel: onder artikel 5.40 van de Omgevingswet (en voorheen de Wabo) mag een vergunning worden ingetrokken als deze langer dan een jaar niet is gebruikt. De rechter bevestigt hier nogmaals: die periode van inactiviteit hoeft niet direct voorafgaand aan het intrekkingsbesluit te liggen. Een gat in het verleden is genoeg om de bevoegdheid te creëren.
Gesteld en niet betwist is dat er sinds 1969 perioden zijn geweest van langer dan een jaar waarin geen werkzaamheden zijn verricht ter uitvoering van de verleende vergunning. De voorzieningenrechter gaat er daarom vanuit dat het college bevoegd was om de in 1969 verleende vergunning in te trekken.
De stelling dat er in het jaar direct voorafgaande aan de intrekking wel werkzaamheden zijn verricht in het kader van hetgeen in 1969 is vergund maakt dit, wat hier ook van zij, niet anders.
2) Planologisch voortschrijdend inzicht: sinds 1969 is er nogal wat veranderd. De Beemster is nu UNESCO Werelderfgoed. De rechtbank oordeelt dat het belang van de bescherming van deze 'kernkwaliteiten' zwaarder weegt dan het belang van de eigenaar om een halve eeuw later alsnog die extra verdieping te bouwen.
3) Risico voor de koper. Dat de verbouw van de woning van eisers nu stil is komen te liggen met grote (vocht)schade tot gevolg, met het gevolg dat bewoning van de woning hierdoor niet (meer) goed mogelijk is en dat de woning mogelijk onverkoopbaar is, komt daarom naar het oordeel van de voorzieningenrechter voor risico van eisers. 📉
Het college had de eigenaren vooraf moeten horen. Een vormfout? Ja. Maar de rechter 'passeert' dit gebrek eenvoudig: omdat de eigenaren in de bezwaarfase alsnog hun zegje konden doen, blijft de intrekking gewoon overeind.
Conclusie: slapende vergunningen zijn geen garantie voor de toekomst. Bij aankoop van vastgoed met "oude rechten" is een grondige juridische check op de status van die vergunning essentieel. Vertrouwen op een stempel uit de tijd dat de Beatles nog bij elkaar waren, is simpelweg niet genoeg.
