In de uitspraak ECLI:NL:RBGEL:2026:2819 d.d. 17 april 2026 bevestigt de Rechtbank Gelderland de kracht van de BOPA (buitenplanse omgevingsplanactiviteit).
De casus in het kort:
Een gemeente wil weegbruggen realiseren bij een milieustraat. Dit past niet binnen de regels van het omgevingsplan. Omliggende bedrijven maken bezwaar: zij stellen dat de vergunning pas verleend mag worden áls het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) eerst officieel is gewijzigd. Het oordeel van de rechter? Een duidelijke "Nee, het mag wel al".
De essentie van de uitspraak:
- De BOPA is het instrument voor afwijking: een vergunning met een BOPA is juist bedoeld om van strijdige regels af te wijken. Je hoeft niet de lange weg van een planwijziging te bewandelen als de activiteit voldoet aan een 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties' (ETFAL).
- Het college heeft grote vrijheid om belangen af te wegen. Als de gemeente goed motiveert waarom het belang van de nieuwe activiteit zwaarder weegt dan het vasthouden aan de oude regels, houdt dat stand bij de rechter.
De rechtbank stelt daarbij voorop dat het college bij de beslissing om al dan niet toepassing te geven aan de hem toegekende bevoegdheid om in afwijking van het omgevingsplan een omgevingsvergunning te verlenen, beleidsruimte toekomt. Daarbij moet het college de betrokken belangen afwegen. De rechtbank oordeelt daarom niet zelf of verlening van de omgevingsvergunning in overeenstemming is met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De rechtbank beoordeelt aan de hand van de gronden of de besluitvorming in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan aan de orde komen of de nadelige gevolgen van de verleende omgevingsvergunning onevenredig zijn in verhouding tot de met de omgevingsvergunning te dienen doelen. Het college heeft alle belangen in casu zorgvuldig afgewogen: zoals het bestaan van een onherroepelijke omgevingsvergunning voor de milieustraat, de verwachting dat het ondergrondse deel van de weegbrug zodanig beperkt is dat de waterhuishouding niet verstoord zal raken, het gegeven dat de weegbruggen worden ingepast in het bestaande stratensysteem op het terrein en dat het gebruik van de weegbruggen niet leidt tot uitstoot van schadelijke stoffen of extra geluidsbelasting.
- Eisers stelden wel dat het niet 'via een BOPA-oplossing' kon, maar maakten niet concreet wáárom de afweging onjuist was. Een algemeen "wij vinden van niet" is in de nieuwe juridische werkelijkheid simpelweg onvoldoende.
Wat betekent dit voor de praktijk? De BOPA is geen 'geitenpaadje', maar een volwaardig en krachtig instrument om projecten (snel) vlot te trekken. De bevestiging dat imperatieve bouwregels een BOPA niet in de weg staan, geeft zekerheid aan ontwikkelaars en overheden.
