Het is belangrijk om omgevingsdocumenten zoals bijvoorbeeld een bestemmingsplan op de juiste wijze beschikbaar te stellen én te houden. Dat volgt uit twee uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van vandaag (18 februari 2026).
De uitspraken gaan over de bestemmingsplannen Omgevingsplan Buitengebied Brielle, Veegplan 1 en Veegplan 2. Met de veegplannen wilde de gemeenteraad van Brielle gebreken herstellen en wijzigingen doorvoeren in het bestemmingsplan 'Omgevingsplan Buitengebied Brielle'. Het gaat hier om zogenoemde bestemmingsplannen met verbrede reikwijdte. De gemeenteraad heeft de plannen beschikbaar gesteld op een eigen gemeentelijke planviewer. Deze plannen lopen vooruit op de Omgevingswet, maar vallen nog onder het recht zoals dat gold voor 1 januari 2024. Dit betekent ook dat er geen verplichting is tot het zogenoemd geconsolideerd beschikbaar stellen van het omgevingsplan en de veegplannen. Maar de gemeenteraad heeft daar wel voor gekozen.
Door deze geconsolideerde weergave was het echter niet mogelijk om vast te stellen hoe de verbeeldingen van de veegplannen eruitzagen op het moment dat ze werden vastgesteld. Ook was niet duidelijk wat de planregels waren. Zo kon de Afdeling bestuursrechtspraak niet vaststellen wat de gemeenteraad precies heeft vastgesteld en welke wijzigingen er waren ten opzichte van het vorige plan. Ook was het zogeheten 'tijdreizen' niet mogelijk. Met zo'n functionaliteit is het mogelijk om op elk gewenst moment in het verleden na te gaan welke regels er golden op een bepaalde locatie. In de sinds de Omgevingswet beschikbaar gestelde landelijke voorziening ('Regels op de kaart') is tijdreizen wel mogelijk. Dat is belangrijk met het oog op de rechtszekerheid van burgers en om effectieve rechtspraak mogelijk te maken.
De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt in de uitspraken van vandaag dat ondanks dat hier het oude recht van toepassing is en 'tijdreizen' dus geen verplichte functionaliteit is, het in dit geval toch op de weg van de gemeenteraad had gelegen om een tijdreis-functionaliteit in de planviewer op te nemen. Nu het niet mogelijk is om de inhoud van de veegplannen vast te stellen zijn deze afzonderlijke plannen niet elektronisch op een algemeen toegankelijke wijze beschikbaar gebleven. Dat is in strijd met de rechtszekerheid.
Lees hier de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak.
ECLI:NL:RVS:2026:781
ECLI:NL:RVS:2026:782
Deze 2-daagse cursus Erfgoed en Monumenten: wetgeving en beleid biedt inzicht in het nieuwe instrumentarium voor de omgang met cultureel erfgoed en monumenten, zowel beleidsmatig als juridisch als omgevingsplan, evenals de gevolgen voor ambtenaar, initiatiefnemers en adviseurs.
