Rechtbank Midden-Nederland 18 mei 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:1966. Onder het oude recht kon er al sprake zijn van concreet zicht op legalisering bij een enkelvoudige bouwovertreding als er nog geen aanvraag voor een omgevingsvergunning ex art. 2.1, lid 1, onder a Wabo was ingediend. Het bevoegd gezag diende zelfstandig te beoordelen of de overtreding kon worden gelegaliseerd als de overtreder een vergunningaanvraag zou indienen (dit vanwege het limitatief-imperatieve toetsingskader voor de bouw-omgevingsvergunning van art. 2.10 Wabo, zie bijv. ABRvS 26 februari 2025, ECLI:NL:RVS:2025:774 + ABRvS 2 juni 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BM6444).

De Rechtbank Midden-Nederland heeft op 18 mei 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:1966 deze lijn doorgetrokken naar de overtreding bestaande uit het handelen zonder omgevingsvergunning voor een technische bouwactiviteit (art. 5.1, lid 2, onder a Omgevingswet).
Bij een onherroepelijke vergunning zijn wijzigingen alleen mogelijk als deze vergunningsvrij zijn. Dat is niet het geval bij een wijziging van de draagconstructie (art. 2.27 Bbl). Omdat het college geen omgevingsvergunning aan vergunninghouders heeft verleend voor een draagconstructie met stalen balken en een dunnere houtskeletwand, is sprake van een overtreding.
De vraag of legalisering mogelijk is dient het college zelfstandig te beantwoorden, ook als nog geen concrete daarop gerichte aanvraag is ingediend. Wanneer legalisering van de situatie tot de mogelijkheden behoort, kan niettemin concreet zicht daarop ontbreken, bijvoorbeeld indien de overtreder weigerachtig is een aanvraag ter legalisering in te dienen.
Met het op de zitting door het college ingenomen standpunt dat medewerking aan een aanvraag voor de gewijzigde draagconstructie wordt verleend, omdat de constructie voldoet aan de eisen, en nu niet is gebleken dat vergunninghouders weigerachtig zijn een aanvraag in te dienen, omdat zij eerder op verzoek van het college een revisietekening hebben laten opstellen, heeft het college naar het oordeel van de rb. bedoeld dat sprake is van concreet zicht op legalisatie.
Meer hierover is te lezen in mijn artikel 'Handhaven met de Omgevingswet in de hand' voor het tijdschrift PRO: