Nog maar eens een uitspraak waaruit volgt dat de Raad van State strikt de hand houdt aan de 50 meter zone: Het college van de gemeente Dronten heeft een afwijking van het bestemmingsplan voor een functiewijziging vergund voor de huisvesting van arbeidsmigranten in een bestaande zorgboerderij en nieuw te plaatsen modules of woonunits. Tegen deze vergunning komen omwonenden en/of eigenaren van naastgelegen agrarische gronden op.
Zij vrezen dat het huisvesten van arbeidsmigranten in de nabijheid van hun agrarische gronden tot beperkingen van hun agrarische bedrijfsvoering zal leiden, in het bijzonder het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. De afstand is kleiner dan 50 meter die normaliter wordt gehanteerd als vaste afstand tussen wonen en agrarische gronden met spuitzone. Het is toegestaan deze afstand te verkleinen met een op de locatie toegesneden onderzoek, zie AbRvS 30 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:855, onder 7.
Dat onderzoek is er maar dat is gebaseerd op het EFSA-model. Uit vaste rechtspraak volgt dat de Afdeling het EFSA-model onvoldoende vindt als locatiespecifiek onderzoek, zie bijvoorbeeld de uitspraken van 19 oktober 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3023 en 6 december 2023, ECLI:NL:RVS:2023:4523. Ook in deze uitspraak herhaalt de Afdeling de kritiek. Reden hiervoor is dat het EFSA-model onder meer geen inzicht biedt in de blootstellingsrisico's voor kinderen jonger dan één jaar en voor ongeboren kinderen, de cumulatieve effecten van de blootstelling en de eventuele gecombineerde werking tussen gewasbeschermingsmiddelen onderling. Het locatiespecifieke onderzoek voldoet niet aan de hoge eisen die de Afdeling aan dit soort onderzoek stelt. Weliswaar is in het spuitzonerapport uit voorzorg gerekend met correctiefactoren en ruimere marges, maar uit de eerder genoemde uitspraken van de Afdeling volgt dat daarmee de onzekerheden van het gehanteerde EFSA-model niet worden weggenomen.
Noemenswaardig is nog dat de Afdeling stelt dat het feit de gewasbeschermingsmiddelen die kunnen worden gebruikt al op veiligheid zijn beoordeeld bij de toelating tot de Europese markt onverlet laat dat op dit moment geen wetenschappelijke informatie beschikbaar is waarmee de eerder genoemde blootstellingsrisico's in beeld kunnen worden gebracht. Hierdoor kunnen deze blootstellingsrisico’s niet op een verantwoorde wijze worden meegenomen bij het bepalen van een aanvaardbare afstand.
AbRvS 18 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:929
