Een interessante uitspraak over de juridische status van de wolf was aan de orde in de uitspraak Rechtbank Gelderland 12 februari 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:1016.
De uitspraak ging over een weigering ontheffing te verlenen voor het doden van wolven in het Nationale Park de Hoge Veluwe (nog op gond van de Wet natuurbescherming). Eiseres heeft geen procesbelang meer bij een oordeel over de weigering van de ontheffing, omdat zij met dit beroep niet alsnog een ontheffing kan krijgen. Door een wijziging van de Europese beschermingsstatus van de wolf geldt er nu in het nationale recht – waarin naar die Europese regels werd verwezen – namelijk geen vergunningplicht meer voor het doden van wolven.
Op 7 maart 2025 is de beschermingsstatus van de wolf in het Verdrag van Bern verlaagd van ‘strikt beschermd’ (bijlage II) naar ‘beschermd’ (bijlage I). Op 17 juni 2025 heeft de Europese Commissie besloten hierop ook de Habitatrichtlijn aan te passen. Vanaf 14 juli 2025 is de wolf daarom ook onder de Habitatrichtlijn minder streng beschermd en is hij van de lijst ‘strikt beschermd’ (bijlage IV) verplaatst naar ‘beschermd’ (bijlage V).
Tot nu toe zijn de Nederlandse regels hierop nog niet aangepast. Dat betekent dat het verbod in artikel 3.5, eerste lid, van de Wet natuurbescherming (inmiddels artikel 5.1, tweede lid 2, aanhef en onder g, van de Omgevingswet in samenhang met artikel 11.54 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) nu niet langer geldt voor de wolf omdat die niet meer staat in bijlage II bij het Verdrag van Bern en in bijlage IV van de Habitatrichtlijn.
Ook op grond van het nieuwe recht, de Omgevingswet en aanverwante regelgeving, is de vergunningplicht vervallen. Inmiddels is er wel een ontwerpbesluit van de regering om de huidige Nederlandse regels hierop aan te passen (Kamerstukken II 2025-26, 33 1118, nr. 305).
In de tussentijd valt de wolf dus niet langer onder een vergunningplicht, maar wordt de wolf wel beschermd via de specifieke zorgplicht uit artikel 11.27 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
In andere besluiten heeft de provincie bijvoorbeeld invulling gegeven aan die zorgplicht door het stellen van maatwerkvoorschriften op grond van artikel 11.31 van het Bal (zie bijvoorbeeld Rb. Gelderland 19 december 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:11272).
