Hoe moet worden beoordeeld of een geasfalteerde parkeerstrook een openbare plaats is en of het volgens de APV is toegestaan deze anders te gebruiken dan de publieke functie daarvan? Voor deze vraag zag de Raad van State zich geplaatst bij de beoordeling van een last onder dwangsom opgelegd door de Gemeente Leidschendam-Voorburg. Deze last strekte tot het verwijderen van onder meer plantenbakken, boomstammen en een bord ‘eigen terrein’ van een parkeerstrook.
Voor het antwoord op deze vraag zijn de nodige (tussen)stappen nodig om te komen tot het eindresultaat. De uitspraak is dan ook te lang om samen te vatten in deze post maar hieronder volgt wel een overzicht van de stappen die worden gezet:
In de APV wordt voor de invulling van het begrip openbare plaats verwezen naar artikel 1 van de WOM, een plaats die krachtens bestemming of vast gebruik openstaat voor het publiek. De Afdeling haalt hierbij de totstandkomingsgeschiedenis van de WOM aan om dit nader in te vullen.
Vervolgens gaat de Afdeling in op de Wegenwet. Wil er sprake zijn van een openbare weg, dan moet sprake zijn van een weg in de zin van artikel 1 van de Wegenwet en de weg moet openbaar zijn in de zin van artikel 4 van de Wegenwet.
De Afdeling stelt vervolgens vast dat relevant is of de parkeerstrook een openbare weg is in de zin van de Wegenwet. Wanneer die vraag bevestigend wordt beantwoord is ook sprake van een openbare plaats in de zin van de Wom. Wanneer die vraag negatief wordt beantwoord is de vraag of de parkeerstrook toch kwalificeert als openbare plaats in de zin van de Wom, hoewel geen openbare weg in de zin van de Wegenwet.
De Wegenwet kent geen artikel kent waarin staat wat een weg is en wat niet. Uit de praktijk moet blijken wat een weg is. Onder meer is van belang of sprake is van een functie ten behoeve van het afwikkelen van het openbare verkeer waarmee naar aard of functie een grote, onbepaalde publieksgroep wordt gediend. Wie eigenaar is van de grond waarop de weg is aangelegd of dat er sprake is van een ander recht is niet van belang.
Parkeerplaatsen zoals een parkeerstrook hebben niet per definitie een functie ten behoeve van de afwikkeling van het verkeer. Of sprake is van een dergelijke functie hangt af van de omstandigheden van het geval. Uiteindelijk oordeelt de Afdeling dat in dit geval sprake is van een weg.
Tot slot dient dan de vraag te worden beantwoord of de parkeerstrook openbaar is. Dat is het geval indien deze gedurende tien jaar voor een ieder toegankelijk is geweest en door de gemeente is onderhouden tenzij gedurende een jaar duidelijk is gemaakt dat deze niet toegankelijk is. Er zijn verder twee mogelijkheden om een weg een privaat karakter te laten behouden, namelijk door de weg af te sluiten of een verbod in te stellen om over de weg te gaan en door gedurende ten minste een jaar kenbaar te maken dat de weg slechts ter bede voor een ieder toegankelijk is.
