Vergunninghouder wenste op zijn perceel een garage én een botenhuis met daarop een gastenverblijf te realiseren. Het college van burgemeester en wethouders van Alphen aan den Rijn verleende op 16 oktober 2020 een omgevingsvergunning voor deze bouwactiviteiten (garage plus botenhuis met gastenverblijf plus insteekhaven), onder meer op grond van de kruimelregeling van het Besluit omgevingsrecht (Bor). Op grond van onderdeel 1, van bijlage II van het Bor kon een omgevingsvergunning voor een planologisch strijdige bouwplan worden verleend met toepassing van de reguliere voorbereidingsprocedure voor een bijbehorend bouwwerk of uitbreiding daarvan.
Het besluit werd aangevochten door de buren. Zij konden zich niet verenigen met het besluit en voerden onder meer aan dat het botenhuis ten onrechte was aangemerkt als ‘bijbehorend bouwwerk’.
Een bijbehorend bouwwerk werd in het Bor gedefinieerd als ‘uitbreiding van een hoofdgebouw dan wel functioneel met een zich op hetzelfde perceel bevindend hoofdgebouw verbonden, daar al dan niet tegen aangebouwd gebouw, of ander bouwwerk, met een dak’. De Afdeling overwoog onder verwijzing naar de toelichting op het Bor en de toelichting op het op 1 oktober 2010 vervallen Besluit bouwvergunningsvrije en licht-bouwvergunningplichtige bouwwerken dat een bouwwerk functioneel is verbonden met een woning als sprake is van vergroting van het woongenot. Aan de hand van dat criterium beoordeelt de afdeling de situatie en komt tot de conclusie dat het botenhuis het woongenot wel vergoot. Daarom was het botenhuis wel een bijbehorend bouwwerk.
Deze lijn van de Afdeling is niet nieuw. Ook in eerdere uitspraken werd aan de hand van het criterium ‘vergroting van het woongenot’ beoordeeld of sprake was van een bijbehorend bouwwerk. Zo overwoog de Afdeling in 2023 (ECLI:NL:RVS:2023:3381) dat in die zaak een tuinhuis niet kon worden aangemerkt als bijbehorend bouwwerk, omdat dat tuinhuis zou worden gebruikt voor een bed & breakfast. Met het gebruik als bed & breakfast was geen sprake van vergroting van het woongenot van de bewoner van het hoofgebouw, aldus de Afdeling.
In het Besluit bouwwerken leefomgeving is de definitie van bijbehorend bouwwerk één-op-één overgenomen uit het Bor. Om te bepalen of sprake is van een bijbehorend bouwwerk bij een woning onder de Omgevingswet, zal deze jurisprudentie naar verwachting relevant blijven.
