Antwoorden op Kamervragen over ABF-rapport Woningmarktverkenning 2025–2040

Lees alle vragen en antwoorden in PDF

Bijlagen

Opdrachtbrief ABF Primos

Convenant | 19-01-2026

Beslisnota bij Antwoorden op Kamervragen over ABF-rapport Woningmarktverkenning 2025–2040

Beleidsnota | 12-12-2025

Vragen en antwoorden

Vraag 1
Herkent u dat ABF Research in het rapport van 2024–2039 adviseert op 64 procent betaalbaar en in 2025–2040 op 60 procent betaalbaar?

Antwoord
Deze cijfers komen overeen met het scenario ‘midden’ in het rapport van ABF van dit jaar en vorig jaar. In de rapporten zijn een laag, midden en hoog scenario doorgerekend omdat de ontwikkeling van de woningmarkt grote onzekerheden kent. Verschillende scenario’s bieden op basis van uiteenlopende veronderstellingen ten aanzien van de verwachte ontwikkeling van inkomens- en woonwensen een bandbreedte van mogelijke ontwikkelingen.

Vraag 2
Hoe verklaart u deze verschillen gezien de stagnerende woningbouw?

Antwoord
ABF geeft in het rapport aan dat de belangrijkste oorzaak voor het verschil de verminderde vraag naar betaalbare koopwoningen lijkt te zijn, zoals uit een vergelijking tussen het WoON 2024 en 2021 naar voren is gekomen. In het rapport benoemt ABF daarnaast oorzaken zoals de veronderstelde inkomensontwikkeling en veranderingen in de verdeling van de bestaande voorraad naar betaalbaarheidssegmenten. Zoals in de Kamerbrief waarmee het rapport is aangeboden, deel ik deze conclusie.

Vraag 3
Wat zijn volgens u de hoofdoorzaken van de daling in het aandeel betaalbare koop (–3 procentpunt, middenscenario)?

Antwoord
Zie antwoord op vraag 2.

Vraag 4
Erkent u dat ABF Research in het rapport 2025–2040 expliciet stelt dat de financiële haalbaarheid van betaalbare koop een probleem is en dat dit mede de lagere behoefte in het bouwprogramma voedt?

Antwoord
ABF-Research stelt niet dat het moeilijker worden van de financiële haalbaarheid van betaalbare koop mede de lagere behoefte in het bouwprogramma voedt. ABF stelt dat er veel behoefte is aan betaalbare koop én dat nieuwbouw van betaalbare koopwoningen de laatste jaren in de praktijk financieel steeds moeilijker is geworden.

Vraag 5
Hoe verhoudt dit zich tot uw kabinetsdoel van twee derde betaalbaar bouwen?

Antwoord
Woningbouw is gebaat bij voorspelbaarheid in de betaalbaarheidsdoelstellingen voor de middellange termijn. Die voorspelbaarheid is van belang voor ruimtelijke plannen van overheden, maar ook voor marktpartijen en woningcorporaties. De ABF Woningmarktverkenning is een hulpmiddel om vraag en aanbod in beeld te brengen.
Het kabinet houdt vast aan een betaalbaarheidsdoelstelling van twee derde betaalbaar bouwen, met ruimte voor lokale overheden om aan te sluiten bij lokale behoeften.

Vraag 6
Hoe verhoudt dit zich tot de woonwens van aspirant-kopers?

Antwoord
Het merendeel van het aanbod voor aspirant-kopers ontstaat door het vrijkomende aanbod in de bestaande voorraad. Door bij de programmering segmenten toe te voegen waarin de kwalitatieve tekorten het grootst zijn, wordt zo goed mogelijk bijgedragen aan de woningvraag.

Vraag 7
Vindt u het opvallend dat problemen in de realisatie van een wens leiden tot een andere woonwens?

Antwoord
Nee. Mensen kiezen binnen de mogelijkheden die voor hen bereikbaar zijn. Indien duidelijk is dat een initiële woonwens niet vervuld kan worden, kunnen zij een alternatieve keuze maken, bijvoorbeeld huur in plaats van koop.

Vraag 8
Kan de conclusie ook zijn dat problemen in de realisatie beter weggenomen moeten worden zodat mensen hun oorspronkelijke woonwens kunnen realiseren?

Antwoord
Alle inzet moet gericht zijn op voldoende betaalbare woningbouw met meer tempo. Daarvoor zet het Rijk in op versnelling van betaalbare woningbouw.

Vraag 9
Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat mensen die een betaalbare koopwoning zoeken hun woonwens kunnen realiseren?

Antwoord
De kabinetsdoelstelling is twee derde betaalbare woningbouw, waaronder betaalbare koopwoningen. Het Rijk ondersteunt dit met financiële regelingen, zoals de realisatiestimulans en de Koopstartregeling.

Vraag 10
Hoe wordt in de onderzoeksmethode voorkomen dat beschikbaarheids- en betaalbaarheidsbeperkingen worden verward met voorkeuren?

Antwoord
Er wordt gebruikgemaakt van het WoonOnderzoek Nederland. Respondenten houden bij het beantwoorden van vragen rekening met hun eigen mogelijkheden. De gemeten voorkeuren zijn leidend voor de bepaling van de kwalitatieve woningvraag.

Vraag 11
Klopt het dat een andere betaalbare koopgrens de gemeten koopvraag met bijna 10 procent zou verhogen?

Antwoord
Dat klopt.

Vraag 12
Welke gevoeligheidsanalyses zijn uitgevoerd om dit grenseffect te mitigeren?

Antwoord
De analyse genoemd bij vraag 11 kan worden gezien als een gevoeligheidsanalyse om het grenseffect in beeld te brengen. Deze is niet gebruikt om het effect te mitigeren.

Vraag 13
Hoe voorkomt u politieke doelredenatie door wijziging van vraagstelling of parameters?

Antwoord
ABF Research is een onafhankelijk onderzoeksbureau en bepaalt zelf de uitgangspunten en parameters, die transparant worden toegelicht. Aangepaste scenario’s worden apart beschreven.

Vraag 14
Is het nieuw dat een niet-gerealiseerde koopwens wordt geïnterpreteerd als een lagere voorkeur voor koop?

Antwoord
Nee. De woonwensen worden beïnvloed door factoren zoals inkomensontwikkeling en hypotheekrente. Deze interpretatie heeft geen invloed op de parameters van het model.

Vraag 15
Is dit een methodologische wijziging?

Antwoord
Nee, er heeft geen methodologische wijziging plaatsgevonden.

Vraag 16
Worden respondenten gevraagd naar hun ideale keuze versus een budgetconforme keuze?

Antwoord
Nee. Een dergelijke vraag levert weinig concrete handvatten voor beleid op en wordt daarom niet gesteld.

Vraag 17
Wie formuleert de onderzoeksvragen voor de Woningmarktverkenning?

Antwoord
Dit gebeurt afhankelijk van de actualiteit door ABF, het Rijk of gezamenlijk.

Vraag 18
Wilt u de opdrachtbrieven en voorwaarden aan de Kamer doen toekomen?

Antwoord
De opdrachtbrief 2024–2026 met voorwaarden is als bijlage toegevoegd.

Vraag 19
Kunt u uitsluiten dat politiek-normatief is gestuurd richting meer particuliere huur en minder betaalbare koop?

Antwoord
Ja, dat kan worden uitgesloten.

Vraag 20
Welke waarborgen bestaan er voor wetenschappelijke onafhankelijkheid?

Antwoord
ABF stelt de verkenning zelfstandig op en gebruikt gezaghebbende bronnen. Het rapport is openbaar en transparant over uitgangspunten en keuzes.

Vraag 21
Welke definitie van betaalbare koop hanteert u en bent u bereid deze te herijken?

Antwoord
De grens wordt jaarlijks geïndexeerd. Voor 2026 is dit € 420.000. ABF gebruikt de grens die geldt in het nuljaar van het scenario-model.

Vraag 22
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?

Antwoord
Dat is gedaan.