Nieuwe windturbines kunnen geen aanspraak maken op subsidie zolang zij niet zijn aangesloten op het elektriciteitsnet. Dat schrijft minister Van Veldhoven-van der Meer in antwoorden op Kamervragen van het Kamerlid Vermeer (BBB). De huidige netcongestie vormt daarmee een directe belemmering voor de ontwikkeling van nieuwe windprojecten.
De subsidieregeling SDE++ keert alleen uit voor daadwerkelijk opgewekte en aan het net geleverde elektriciteit. Zonder netaansluiting kan er geen stroom worden ingevoed en dus ook geen subsidie worden ontvangen. Windturbines moeten bovendien binnen vier jaar na toekenning van de subsidie operationeel zijn, met een mogelijke verlenging van maximaal twee jaar.
De problematiek wordt versterkt door de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet. In delen van Nederland, waaronder Flevoland, Gelderland en Utrecht, is momenteel geen ruimte voor nieuwe projecten die elektriciteit willen terugleveren. Netbeheerder TenneT brengt dit in kaart via zogeheten congestieonderzoeken. In deze gebieden kunnen nieuwe windparken daardoor feitelijk geen aansluiting krijgen.
Bij de aanvraag van subsidie hoeven ontwikkelaars nog geen transportgarantie te hebben, maar wel een indicatie van beschikbare capaciteit. Die indicatie biedt echter geen zekerheid dat een aansluiting daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. Dat maakt het risico voor projectontwikkelaars aanzienlijk groter.
In de praktijk beginnen ontwikkelaars daarom doorgaans pas met de bouw van windturbines als zij al een aansluit- en transportovereenkomst hebben gesloten met de netbeheerder. Zonder zo’n overeenkomst is een project financieel niet haalbaar, omdat de opgewekte stroom niet verkocht kan worden.
De minister benadrukt dat bestaande en al in aanbouw zijnde projecten naar verwachting weinig hinder ondervinden van de huidige situatie, juist omdat deze zekerheden meestal vooraf zijn geregeld. Voor nieuwe projecten ligt dat anders: zij worden steeds vaker geconfronteerd met het volle elektriciteitsnet en de gevolgen daarvan voor financiering en realisatie.
De antwoorden maken duidelijk dat netcongestie niet alleen een technisch probleem is, maar ook directe invloed heeft op de uitvoering van het energiebeleid. Waar de overheid inzet op opschaling van duurzame energie, laat de praktijk zien dat de beschikbare infrastructuur daarin een bepalende factor is.
