Het kabinet heeft gereageerd op de recente verzakkingen van ondergrondse warmtebuffers in Nagele en Wernhout, nadat het Tweede Kamerlid Jimmy Dijk (SP) hierover Kamervragen stelde. Uit de berichtgeving blijkt dat twee warmtebuffers met heet water kort na elkaar zijn ingestort, waarna de gemeente Noordoostpolder andere gemeenten waarschuwde voor mogelijke veiligheidsrisico’s. [104106815...ag Hocosto | PDF]
Volgens het ministerie van Klimaat en Groene Groei blijkt uit voorlopig onderzoek dat de constructies materialen bevatten die niet goed bestand zijn tegen langdurige blootstelling aan heet water. Dit kan leiden tot verzakkingen. De minister noemt het “betreurenswaardig” dat deze eerste generatie innovatieve warmteopslagsystemen schade heeft veroorzaakt, maar benadrukt dat innovatie risico’s met zich meebrengt. De systemen maakten deel uit van de Proeftuin Aardgasvrije Wijken, bedoeld om te leren van nieuwe technieken.
De verantwoordelijkheid voor vergunningverlening, toezicht en handhaving ligt volgens de minister volledig bij gemeenten. Warmtebuffers vallen onder de Omgevingswet, waardoor gemeenten toezien op constructieve veiligheid volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving. De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft geen rol in toezicht op deze warmtebuffers.
De gemeente Noordoostpolder heeft inmiddels andere gemeenten schriftelijk geïnformeerd over de situatie, inclusief een onderzoeksrapport over de oorzaak van de verzakkingen. Hierdoor kunnen gemeenten zelf een risicoafweging maken. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening fungeert als eerste aanspreekpunt vanuit het Rijk.
Wat betreft verantwoordelijkheid en schadeafhandeling is de oorspronkelijke uitvoerder HoCoSto B.V. in 2023 failliet gegaan. De doorstartende entiteit HoCoSto Renewables B.V. heeft geen aansprakelijkheden overgenomen en draagt daarom niet bij aan herstel. Over mogelijke milieudelicten doet het kabinet geen uitspraken; dat is aan het Openbaar Ministerie en uiteindelijk de rechter.
De gemeente kan resterende middelen uit het Programma Aardgasvrije Wijken inzetten voor het verwijderen van de installatie en verder onderzoek. Het kabinet ziet geen aanleiding om de energietransitie volledig te nationaliseren; via de Wet collectieve warmte blijft een publiek meerderheidsaandeel in warmtenetten wel gewaarborgd.
