Het kabinet werkt onverkort door aan de aanpak van alle grote ruimtelijke opgaven, ondanks de demissionaire status en dankzij steun van uw Kamer. En dat is hard nodig, want de opgaven waar Nederland voor staat zijn groot, veelvormig en urgent. Denk aan de bouw van 100.000 woningen per jaar, ruimte voor economie en industrie en het bieden van toekomstperspectief voor de landbouw.
Tijdens de Bestuurlijke Overleggen Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (BO’s MIRT) op 5, 7 en 8 januari 2026 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt met provincies, gemeenten, vervoerregio’s en waterschappen over het aanpakken van de ruimtelijke opgaven.
Via deze brief informeer ik uw Kamer mede namens de minister en staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de uitkomsten in relatie tot Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. De minister en staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat informeren uw Kamer, mede namens mij, over de uitkomsten ten aanzien van het MIRT in relatie tot de MIRT-projecten en -programma’s. Een overzicht van de bestuurlijke afspraken in relatie tot Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is te vinden in de bijlage bij deze Kamerbrief.
De afspraken sluiten aan bij de koers en keuzes in de Ontwerp-Nota Ruimte die namens het kabinet aan uw Kamer is verstuurd. Tijdens de BO’s MIRT zijn nadere afspraken gemaakt over de inzet van € 2,5 miljard voor het ontsluiten en bereikbaar maken van nieuwe woningen en € 877 miljoen voor gebiedsgerichte maatregelen voor woningbouw binnen de nationaal grootschalige woningbouwgebieden. Over het kabinetsbesluit over de inzet van deze middelen is uw Kamer geïnformeerd. Deze middelen dragen in de NOVEX-verstedelijkingsgebieden rechtstreeks bij aan de verstedelijkingsambities en het bereikbaar houden van regio’s en steden.
Om een concreet voorbeeld te noemen start voor de Oude Lijn de planstudiefase voor opwaardering van enkele bestaande stations en wordt onderzocht wat er nodig is om de sprinter acht keer per uur te laten rijden, vier nieuwe stations aan te leggen en de daarvoor benodigde spoorverdubbeling te realiseren. Dit is een belangrijke stap om de 170.000 woningen en 85.000 arbeidsplaatsen langs de Oude Lijn te kunnen blijven realiseren. Met de totale realisatie van de Oude Lijn is het mogelijk om door te groeien naar de realisatie van 200.000 woningen tot 2040.
Een ander voorbeeld is de stap die Rijk en regio zetten in de verdere ontwikkeling van Groot Merwede en Rijnenburg waar in totaal 63.000 tot 75.000 woningen en 30.000 tot 41.000 arbeidsplaatsen gerealiseerd kunnen worden. Voor de MIRT-verkenning OV en Wonen is een voorlopig voorkeursalternatief vastgesteld waarbij de Merwedelijn een verdiepte ligging krijgt.
In het eerste deel van deze Kamerbrief ga ik kort in op de samenhangende aanpak van ruimtelijke opgaven door dit kabinet en de noodzaak van grootschalige woningbouw en de grote woningbouwlocaties die daartoe in de Nota Ruimte worden aangewezen. In het tweede deel van de brief geef ik een terugmelding van de uitkomsten van de BO’s MIRT voor achtereenvolgens Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.
De Ontwerp-Nota Ruimte bevat de integrale visie op de ruimtelijke ordening van Nederland. Met de Nota Ruimte herneemt het Rijk de nationale regie op de ruimtelijke inrichting en ordening van de fysieke leefomgeving. Op basis van ingediende zienswijzen van medeoverheden, maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en inwoners werkt het kabinet toe naar de definitieve Nota Ruimte, inclusief een Uitvoeringsagenda.
Nationale ruimtelijke keuzes landen uiteindelijk ergens in Nederland op een perceel of in een achtertuin. De keuzes die we maken raken uiteindelijk iedereen. Daarom voeren we structureel een maatschappelijke dialoog die ook het beleid voedt en bijdraagt aan maatschappelijk draagvlak.
Het Rijk voert nationale regie, maar kan dit niet alleen. Daarom werkt het Rijk via de NOVEX-aanpak samen met provincies, gemeenten, waterschappen en de samenleving aan de ruimtelijke inrichting van Nederland. In 16 NOVEX-gebieden waar sprake is van een complexe stapeling van fysieke opgaven werken Rijk en regio samen aan gebiedsgerichte uitvoering.
Voor integraal ruimtelijk beleid en gebiedsgerichte uitvoering zijn ruimtelijke informatie en ontwerpend onderzoek essentieel. Betrouwbare en toegankelijke ruimtelijke informatie vormt de basis voor zorgvuldige en verantwoorde keuzes. Data helpen de gevolgen van beleidskeuzes integraal, driedimensionaal en in de tijd inzichtelijk te maken.
Nederland staat voor een enorme woningbouwopgave. Het kabinet bestendigt in de Ontwerp-Nota Ruimte de bestaande grootschalige woningbouwgebieden en wijst nieuwe grootschalige woningbouwlocaties aan. Er wordt onderscheid gemaakt tussen nationaal grootschalige woningbouwgebieden en regionaal grootschalige woningbouwlocaties. Voor het realiseren van voldoende woningen is naast woningbouw ook goede infrastructuur essentieel.
Aanvullend op de bestaande zeventien grootschalige woningbouwgebieden wijst het kabinet vier nieuwe locaties aan die extra rijksregie nodig hebben. Het gaat om Spoorzone Hengelo-Enschede, Helmond Centrum+, Alkmaar Kanaalzone en het BSK-gebied in Apeldoorn. De benodigde inspanningen vergen focus en prioritering van alle betrokken partijen.
Daarnaast benoemt de Ontwerp-Nota Ruimte 127 potentiële regionaal grootschalige woningbouwlocaties. Deze locaties zijn geselecteerd om aan de regionale woningbouwbehoefte tegemoet te komen en geven richting aan regionaal en provinciaal beleid.
Volkshuisvesting
Van de € 2,5 miljard inframiddelen wordt € 1,3 miljard ingezet voor Woningbouw op Korte Termijn. Hiermee worden 106 voorstellen gehonoreerd, verspreid over 88 gemeenten, goed voor circa 159.000 woningen waarvan de bouw vóór 2034 start.
Het Gebiedsbudget van € 877 miljoen is bestemd voor gebiedsgerichte maatregelen in nationaal grootschalige woningbouwgebieden. Deze middelen dragen bij aan de ambitie van 100.000 nieuwe woningen per jaar, waarvan twee derde betaalbaar.
In de 16 NOVEX-gebieden werken Rijk en regio samen aan gebiedsgerichte uitvoering van fysieke opgaven. Voor vrijwel alle NOVEX-gebieden zijn ontwikkelperspectieven en uitvoeringsagenda’s vastgesteld. Ook buiten de NOVEX-gebieden werken Rijk en regio samen aan verstedelijkingsstrategieën en gebiedsverkenningen.
Het afgelopen jaar hebben Rijk en regio betekenisvolle stappen gezet bij het aanpakken van de ruimtelijke opgaven in Nederland. Met de Ontwerp-Nota Ruimte is een belangrijke stap gezet in het hernemen van nationale regie. Tegelijkertijd blijft samenwerking tussen alle overheden en de samenleving essentieel.
Met de gemaakte investeringsafspraken wordt ingezet op het terugdringen van het woningtekort, maar de druk op de woningmarkt blijft hoog. De urgente ruimtelijke opgaven vragen blijvend om nationale regie, betrouwbare informatie en versterking van de uitvoeringskracht.
Met waardering blik ik terug op de gezamenlijke resultaten. Tijdens de komende bestuurlijke overleggen zullen Rijk en regio het gesprek vervolgen om de voortgang te bespreken en vervolgstappen te zetten, voor de woningzoekende, de ondernemer en de volgende generatie.
Lees de persberichten
Rijk en regio maken afspraken over investeringen en ruimte
Beperkte mogelijkheden om te investeren in infrastructuur
Bijlagen
Afsprakenlijst Bestuurlijke Overleggen MIRT januari 2026 voor VRO
Rapport | 09-01-2026
Uitvoeringagenda NOVEX-gebied Regio Groningen-Assen (RGA)
Rapport | 09-01-2026
Ruimtelijk Arrangement Rijk Provincie Groningen
Rapport | 09-01-2026
Startdocument Gebiedsontwikkeling Nedersaksenlijn
Rapport | 09-01-2026
Beslisnota bij Uitkomsten BO’s MIRT januari 2026 voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
Beleidsnota | 12-01-2026
