In het Land van Cuijk is de veehouderijsector sterk vertegenwoordigd. De regio kent een mix van grootschalige, intensieve veehouderijen (varkens, pluimvee en vleesrundveebedrijven) en melkveehouderijen. Door de schaalvergroting van de afgelopen jaren is de geurbelasting in delen van het gebied echter toegenomen. Voor ongeveer 50 woningen in de omgeving leidde dit tot een onaanvaardbare geursituatie.
Om deze problematiek aan te pakken, stelde de gemeente Land van Cuijk in 2024 nieuw geurbeleid vast. Hierin is bepaald dat voor locaties met een onaanvaardbare geurbelasting een gerichte maatwerkaanpak nodig is. In samenwerking met de gemeente ontwikkelde Pouderoyen Tonnaer een praktische en uitvoerbare aanpak voor deze locaties. Deze richt zich specifiek op situaties waar de geurhinder door veehouderijen te hoog is of waar structureel klachten worden ervaren.
De aanpak is tot stand gekomen in overleg met ZLTO, GGD en de Milieuvereniging Land van Cuijk. Ook met de provincie Noord-Brabant en het Ministerie van I&W is gesproken over deze aanpak.
Pouderoyen Tonnaer heeft eerst 15 deelgebieden geselecteerd op basis van berekende geurbelasting en (geregistreerde) klachten over geur van omwonenden. Voor deze deelgebieden is vervolgens in een verdiepend onderzoek de aanleiding, aard en omvang van de geurproblematiek in beeld gebracht. Geuroverlast kan namelijk door verschillende (combinaties van) oorzaken ontstaan zijn. Bijvoorbeeld door ontwikkelingen bij één of meerdere veehouderijen, maar ook doordat nieuwe woningen zijn gerealiseerd op plaatsen waar een aanzienlijke kans op geurhinder aanwezig was. Per locatie zijn ook mogelijke oplossingsrichtingen benoemd. Deze verdiepingsfase vormde de basis voor een praktisch stappenplan.
De ontwikkelde aanpak biedt concrete handvatten voor de gemeente om, samen met ondernemers en andere stakeholders, per locatie tot oplossingen te komen. Daarbij staat maatwerk centraal: elke situatie vraagt om een eigen afweging en combinatie van maatregelen. Denk aan technische aanpassingen, ruimtelijke keuzes of inzet van juridische instrumenten.
De aanpak bestaat uit een schematisch stappenplan, waarbij per fase keuzes worden gemaakt en inzichten worden opgebouwd. Dit maakt het mogelijk om te leren van ervaringen, resultaten zichtbaar te maken en waar nodig bij te sturen. Natuurlijk houdt deze aanpak rekening met de grote uitdagingen in de sector, zoals stikstofopgaven, kosten en onzekerheden rondom vergunningverlening en effectiviteit van maatregelen. Daarom wordt onderscheid gemaakt tussen korte- en langetermijnmaatregelen.
Afhankelijk van de situatie kan worden ingezet op technische aanpassingen, veranderingen in bedrijfsvoering of ruimtelijke ingrepen. In sommige gevallen kan ook verplaatsing of beëindiging van een functie in beeld komen. Daarnaast kan de gemeente sturen via vergunningen, bijvoorbeeld door actualisatie of handhaving. Waar mogelijk wordt aangesloten bij bestaande subsidies en lopende onderzoeken. Ook communicatie en bewustwording spelen een belangrijke rol in het vinden van gedragen oplossingen.
De gemeente start met deze aanpak in acht gebieden waar de geuroverlast het grootst is of waar kortetermijnmaatregelen kansrijk zijn. Zo werkt gemeente Land van Cuijk aan een balans tussen de agrarische bedrijvigheid in de gemeente en het verbeteren van de leefomgeving voor de bewoners.
De producten van Pouderoyen Tonnaer die door de gemeenteraad zijn vastgesteld zijn:
1. een schematisch stappenplan met een toelichting;
2. een koepelnotitie over de aanpak voor bestuurders.
Via de volgende link zijn de Raadsinformatiebrief (RIB) over de aanpak en de openbare stukken te raadplegen, waaronder de producten van Pouderoyen Tonnaer: https://lvc.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/58a13b07-ebeb-4f07-8e6a-89b1da3f94a1
