Het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) roept staatssecretaris Van der Burg op te stoppen met het landelijk zoekportaal en overheidsdocumenten vanaf 2027 rechtstreeks op de websites van gemeenten, provincies, waterschappen en ministeries te laten publiceren. Het college wijst op jarenlange vertragingen en technische problemen bij het centrale ICT-project, waarin sinds 2021 al minstens 28 miljoen euro is gestoken, en noemt de huidige situatie een impasse die actieve openbaarmaking frustreert.
Het ACOI pleit voor een decentrale koers: een harde deadline voor publicatie van de 17 Woo-categorieën in 2027, een team dat digitale standaarden vaststelt en stimulering van maatschappelijke initiatieven die data thematisch of landelijk doorzoekbaar maken. Koepels zoals VNG, IPO en UvW steunen het plan en benadrukken dat de Woo geen wijziging behoeft om deze route mogelijk te maken.
Belangrijk voor de omgevingspraktijk is dat omgevingsdocumenten (zoals omgevingsvisies en omgevingsplannen) wettelijk gekoppelde bijbehorende stukken vereisen. Karen Diederiks, consultant en projectleider omgevingsplan bij meerdere gemeenten, waarschuwt dat het door gemeenten gebruikte platform momenteel “de enige plek is waar dat kan zonder strijdig te zijn met een of meerdere wetten.” Volgens Diederiks — en expliciet geadviseerd door de VNG — blijft dit platform nodig voor de publicatie van “op het besluit betrekking hebbende stukken”. Zij vreest dat een te snelle decentralisatie leidt tot juridische knelpunten en praktische onduidelijkheid rond juiste koppeling en vindbaarheid van besluitstukken.
Kortom: het ACOI bepleit versnelling van openbaarheid via publicatie bij de bron, maar voor omgevingsdocumenten is extra zorg en mogelijk voortgezet gebruik van bestaande platforms nodig om juridische en praktische eisen te waarborgen.
