Woningzoekenden moeten sneller een passend huis kunnen vinden. Industrieel bouwen maakt het mogelijk om woningen efficiënter, duurzamer en betaalbaarder te realiseren. Daarom werken publieke en private partijen samen om industrieel bouwen verder op te schalen. Op 29 januari maakten zij daarvoor concrete afspraken in de Afsprakenbrief Opschalen Industriële Bouwstroom. Een eerste groep koplopers ondertekende deze afsprakenbrief tijdens de volkshuisvestingbeurs WOCODA.
De eerste ondertekenaars zijn de provincies Noord-Holland en Flevoland, het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), de Nieuw Hollandse Bouwstroom, gemeenten Purmerend, Uithoorn, Schagen en Landsmeer, woningcorporaties Eigen Haard en Wooncompagnie en Bouwfonds Gebiedsontwikkeling BPD. Zij brengen locaties in waar circa 6.000 woningen gebouwd worden. Verwachting is dat op de Provada 2026 een tweede tekenmoment plaatsvindt, waar meer gemeenten aansluiten en locaties inbrengen. Stip aan de horizon is dat richting 2030 ongeveer 50% van alle nieuwbouw via industriële bouw wordt gerealiseerd. Daarbij worden onderdelen van woningen vooraf in een fabriek gemaakt en op de bouwplaats samengevoegd.
Door industrieel bouwen te integreren in de fases van ontwerp, ontwikkeling en vergunningverlening, willen de samenwerkende partijen zorgen voor een ‘voorspelbare bouwstroom’. Daarmee bedoelen ze: continuïteit en zekerheid dat er woningen gebouwd blijven worden in een hoog tempo. Binnen de aangesloten regio’s koppelen de ondertekenaars industrieel bouwen in een vroeg stadium aan concrete woningbouwlocaties. Daardoor kunnen plannen sneller worden uitgewerkt en goedgekeurd. Dat zorgt voor meer zekerheid, een kostenreductie door industriële bouw (ten opzichte van traditionele bouw) en een eerdere start van de bouw. Uiteindelijk zorgt dit voor een zo snel mogelijke oplevering van nieuwe woningen voor woningzoekenden
Op meerdere plekken in Noord-Holland worden de gemaakte afspraken toegepast in de praktijk. Op de Purmerendse Oostflank wordt industrieel bouwen ingezet voor de ontwikkeling van 5.000 tot 5.800 woningen. In de nieuwe wijk Muggenburg in Schagen wordt gewerkt aan een grootschalige woningbouwlocatie met 750 industrieel gebouwde huizen. En in Uithoorn en Landsmeer staan samen ruim 105 industrieel gebouwde woningen gepland.
Industriële bouw maakt het mogelijk om zowel sneller te bouwen als tegelijk te investeren in kwaliteit, duurzaamheid en leefbaarheid, stellen zij in de afsprakenbrief. Hergebruik van materialen biedt daarnaast volop kansen om te bouwen met minder belasting op natuur en klimaat. En het gebruik van natuurlijke, zogeheten ‘biobased’ materialen biedt bovendien voordelen op het gebied van kwaliteit, gezondheid en wooncomfort. Door deze voordelen kan industrieel bouwen een nieuwe standaard in de woningbouw worden, verklaren de samenwerkende partijen.
Het ministerie van VRO geeft aan dat de genoemde afspraken aansluiten bij gemaakte Woontopafspraken (2024). Daarom zet het ministerie het Programma Innovatie en Opschaling Woningbouw (IOP) in om te helpen bij het realiseren van de doelen in de afsprakenbrief. In het najaar van 2026 staat een eerste evaluatie van de samenwerking gepland. De ondertekenaars bekijken dan of de gemaakte afspraken het gewenste effect hebben. Verder spraken zij af dat nieuwe partijen zich bij dit initiatief kunnen aansluiten door locaties aan te dragen. Geïnteresseerde gemeenten en marktpartijen kunnen zich melden bij de provincie Noord-Holland of bij het ministerie van VRO.
