De energietransitie vraagt om tempo én zorgvuldigheid. In de praktijk blijkt dat een uitdagende combinatie. Deze week overhandigd DCMR de eerste vergunbaarheidsverklaring aan VPR. Daarmee wordt een nieuwe stap gezet in de manier waarop overheid en industrie samenwerken aan duurzame en vergunbare initiatieven. Vergunningprocedures worden door bedrijven soms als traag ervaren, terwijl we wel met elkaar hoge eisen stellen aan veiligheid, leefomgeving en milieu. Een belangrijk deel van die complexiteit ontstaat doordat plannen en aanvragen in een vroeg stadium nog niet volledig zijn uitgewerkt.

Om die kloof te overbruggen, wordt nu een nieuwe stap gezet: de inzet van een vergunbaarheidsverklaring. Bedrijven kunnen de vergunbaarheidsverklaring benutten als onderbouwing bij belangrijke vervolgstappen in hun projectontwikkeling. Denk aan het nemen van een investerings- of financieringsbeslissing, het aanvragen van subsidies of het overtuigen van interne en externe stakeholders. De verklaring geeft richting en vertrouwen, doordat in een vroeg stadium duidelijk is onder welke voorwaarden een initiatief kansrijk is vanuit milieu- en vergunningperspectief.
“Plannen zijn in een vroeg stadium vaak nog niet voldoende uitgewerkt voor een complete vergunningaanvraag. Toch is er op dat moment meestal al genoeg informatie beschikbaar om, met behulp van een vergunbaarheidsverklaring, richtinggevende uitspraken te doen die het bedrijf helpen om keuzes te maken. Deze uitspraken ondersteunen bedrijven bovendien bij het verder onderbouwen en gerichter uitwerken van hun plannen. Daardoor kunnen zij sterkere aanvragen indienen en wordt het proces van vergunningverlening voorspelbaarder — zonder concessies te doen aan veiligheid, gezondheid of de kwaliteit van de leefomgeving.” Aldus Daan Molenaar, algemeen directeur DCMR Milieudienst Rijnmond.
Een vergunningstraject is geen eenrichtingsverkeer, de betrokken partijen hebben ieder hun rol en verantwoordelijkheid.
De vergunbaarheidsverklaring helpt daarbij door:
Zo ontstaat een gedeeld vertrekpunt dat een efficiënter proces faciliteert.
De eerste vergunbaarheidsverklaring wordt afgegeven voor een initiatief van VPR in het Rotterdamse havengebied. Het bedrijf is van plan een pyrolyse-installatie te bouwen, waarin plastic afval wordt omgezet in een circulaire grondstof.
Deze ontwikkeling past binnen de bredere beweging naar een duurzame en circulaire industrie. Tegelijkertijd vraagt dit soort innovatieve projecten om zorgvuldige afwegingen op het gebied van veiligheid, luchtkwaliteit en milieu-impact. Juist in die vroege fase biedt de vergunbaarheidsverklaring houvast.
Jeffrey van Geloof, CEO van VPR geeft aan: “Voor ons is het belangrijk om in een vroeg stadium duidelijkheid te hebben over de haalbaarheid van innovatieve projecten. Deze vergunbaarheidsverklaring helpt om gerichter keuzes te maken en onze plannen verder te ontwikkelen.
Het is waardevol dat we samen met DCMR kunnen optrekken in deze fase. Dat geeft vertrouwen dat we stappen kunnen zetten richting een circulaire en duurzamere industrie.”
Goede en veilige projecten vragen om gedegen onderbouwing en volledige informatie. Wanneer die ontbreekt, gaat er veel tijd zitten in het op tafel krijgen van informatie die nodig is om de vergunningaanvraag zorgvuldig te kunnen behandelen.
Door eerder in het proces samen te kijken naar de haalbaarheid:
De vergunbaarheidsverklaring wordt ingezet als pilot en is bedoeld om te leren en te verbeteren. Het instrument heeft een geldigheid van negen maanden en is geen vergunning: er kunnen geen rechten aan worden ontleend. Wel geeft het richting en inzicht voor vervolgstappen.
De ervaringen uit deze pilot worden gebruikt om de aanpak verder te ontwikkelen. Daarbij staat één doel centraal: beter samenspel tussen initiatiefnemers en overheid, zodat duurzame projecten verantwoord én voortvarend gerealiseerd kunnen worden.
De energietransitie en de omschakeling naar een circulaire economie zijn grote maatschappelijke opgaven. Die kunnen alleen slagen als partijen elkaar vroegtijdig weten te vinden en samenwerken aan haalbare, veilige en duurzame oplossingen.
De vergunbaarheidsverklaring is daarin een manier om eerder het goede gesprek te voeren en zo samen te zorgen voor betere plannen, minder vertraging en meer impact.
