De Evaluatiecommissie Omgevingswet heeft haar tweede rapport ‘Werk aan de winkel’ vorige week gepubliceerd (link onder). De korte samenvatting: het gaat (nog) niet goed.
Het “confettikanon” komt ruimschoots aan bod. Dit verwijst naar de mogelijkheid om meerdere losse (enkelvoudige) aanvragen in te dienen, in plaats van alles te combineren in een meervoudige aanvraag. Dat dit kan, is een bewuste keuze.
Het voordeel is dat het flexibiliteit en fasering mogelijk maakt, zoals eerst zekerheid over het planologische aspect voordat investeringen gedaan worden voor de bouwtechnische aspecten.
Er zijn ook nadelen, waar voorafgaand aan inwerkingtreding van de Omgevingswet voor gewaarschuwd is. De Evaluatiecommissie brengt deze nadelen haarfijn in beeld.
Het versnipperen van aanvragen voor hetzelfde project leidt tot verlies van overzicht, toenemende complexiteit, meer inconsistenties, minder rechtsbescherming (o.a. door onzekerheid op welk besluit te reageren), en maakt een integrale beoordeling lastig zo niet onmogelijk. De Evaluatiecommissie concludeert dat de impact van het confettikanon meer negatief dan positief is.
Vorige week werd dit nog eens onderstreept (ECLI:NL:RBZWB:2026:1349). In de woorden van Yuval Schönfeld waar hij in gaat op deze uitspraak: "De voorzieningenrechter heeft begrip voor de verzuchting van verzoekers dat het huidige wettelijke systeem het lastig maakt om als belanghebbende daadkrachtig op te treden of daadkrachtig optreden af te dwingen tegen vergunde bouwwerkzaamheden als de vergunning voor de Natura 2000-activiteit ontbreekt en die mogelijk wel nodig is".
Het is niet mogelijk om af te dwingen dat gekozen wordt voor een meervoudige aanvraag i.p.v. enkelvoudige aanvragen. De Evaluatiecommissie ziet de oplossing volledig in de uitvoeringspraktijk bij het ongewijzigd laten van de systematiek van de Omgevingswet.
Het moet dan aan overheidskant georganiseerd worden: intensieve regie op casemanagement, meer (voor)overleggen, integrale beoordelingsteams, handmatig koppelen van losse aanvragen in hetzelfde project, aanvullende afstemming tussen bestuurslagen, en meer capaciteit voor toezicht en handhaving.
Immers: het is niet toegestaan om bij de beoordeling van een aanvraag voor activiteit A, ook de beoordeling van aanvraag voor activiteit B te betrekken, als die los van elkaar zijn aangevraagd!
Kortom: dat gaat heel veel tijd en heel veel geld kosten. Die lasten komen vooral bij gemeenten terecht.
