Gemeenten ontvangen regelmatig verzoeken om adressen eerder op te nemen in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) dan wettelijk is toegestaan. De VNG, BZK en partners benadrukken echter dat zorgvuldig adresbeheer noodzakelijk blijft om de kwaliteit en betrouwbaarheid van de BAG te waarborgen.

De BAG is een basisregistratie die door veel organisaties, waaronder gemeenten wordt gebruikt. Omdat de BAG voor uiteenlopende toepassingen wordt ingezet, gelden duidelijke wettelijke regels voor het opnemen van adressen.
Een adres mag pas in de BAG worden geregistreerd zodra een omgevingsplanactiviteit (OPA) of, als die niet nodig, een technische vergunning is verleend. Een andere mogelijkheid is dat als in kader van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), gevolgklassencategorie 1 er een bouwmelding (meldingsplicht) gedaan en deze door de gemeente akkoord bevonden is. Vanaf dat moment moet de gemeente het adres binnen 4 werkdagen opnemen in de BAG-registratie. In de factsheet 'Gevolgen en oplossingen voor de BAG en WOZ' (pdf, 995 kB) zijn de eisen hiervoor uiteengezet.
Vooral energieleveranciers hebben soms behoefte aan adresgegevens voordat een vergunning definitief is verleend. Het eerder registreren van adressen is echter niet toegestaan, ook niet wanneer dit helpt om processen van energieleveranciers, projectontwikkelaars of andere partijen te versnellen. Te vroege registratie kan namelijk leiden tot onjuiste gegevens in landelijke statistieken en gevolgen hebben voor beleidsvorming, rondom bijvoorbeeld de woningbouwopgave.
Daarnaast mag een adres alleen worden toegekend wanneer er sprake is van een verblijfsobject dat voldoet aan de afbakeningsregels uit de Catalogus BAG. Wel geldt dat een bestaand verblijfsobject zonder vergunning alsnog moet worden geregistreerd wanneer er sprake is van een feitelijke situatie.
Het Ministerie van BZK houdt toezicht op de naleving van de BAG-wetgeving. Bij structurele afwijkingen kan handhaving plaatsvinden via een escalatieladder. Daarbij wordt eerst ingezet op signalering, advisering en ondersteuning. Om tegemoet te komen aan de behoefte aan vroegtijdige locatiegegevens wordt ondertussen gewerkt aan alternatieve oplossingen. Zo onderzoeken nutsbedrijven en Mijnaansluiting.nl hoe aanvragen zonder BAG-adres eenvoudiger kunnen worden verwerkt, zonder de basisregistratie te belasten.
Op Eerder aanvragen’ in het planproces leest u over wat een gemeente nu al kan doen ter voorbereiding op het proces van eerder aanvragen. Let op: bij ‘eerder aanvragen’ in het planproces gaat het om een maatwerkproduct en niet over eerder registeren in de BAG.
