Netcongestie kan een flinke rem worden op onder meer de woningbouw. Daarom werken we met andere betrokken partijen aan een aanpak voor bouwplannen die voor gemeenten uitvoerbaar en haalbaar is. We zetten ons in voor een ruimere planning en vroegtijdig inzicht in de beschikbare capaciteit op het stroomnet.
Het stroomnet heeft op veel plekken te weinig transportcapaciteit om te kunnen voldoen aan alle aanvragen voor een aansluiting: netcongestie. Voor situaties waar sprake is van netcongestie, heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een maatschappelijk prioriteringskader opgesteld. Dat bepaalt aan welke categorieën netbeheerders voorrang mogen verlenen op de wachtlijst. Sinds 1 januari behoren nieuwbouw en scholen ook hiertoe.
Om aanspraak te kunnen maken op prioriteit, moeten gemeenten al vroeg in het planproces transportcapaciteit aanvragen voor woningbouw en schoolgebouwen. Hiervoor werken we met EZK, BZK, ACM, IPO en Netbeheer Nederland aan de nieuwe werkwijze Eerder aanvragen in het planproces. Deze werkwijze gaat per 1 oktober 2026 in. Voor dit korte tijdspad is gekozen omdat de netbeheerders dit jaar alle resterende transportcapaciteit die eerder was gereserveerd voor kleinverbruik, zullen vrijgeven tot 1 januari 2027.
Daarmee krijgen gemeenten een nieuwe rol die een grote inspanning vraagt in korte tijd. In ons overleg over de nieuwe werkwijze wijzen we op de juridische en financiële risico’s voor gemeenten en het krappe tijdspad.
Daarnaast willen gemeenten ook inzicht hebben in de huidige beschikbare transportcapaciteit van netbeheerders, zodat ze weten voor welke projecten nog capaciteit beschikbaar is en welke projecten zullen moeten wachten op capaciteit. In enkele regio’s, zoals delen van de Flevopolder, Gelderland en Utrecht, is geen gereserveerde transportcapaciteit meer beschikbaar, en zal er geen sprake zijn van vrijgave voor kleinverbruik.
Hoewel de werkwijze nog niet volledig is, roepen we gemeenten op om de verzoeken voor transportcapaciteit en prioriteitsaanvragen voor woningbouw en onderwijshuisvesting voor te bereiden. In onze ledenbrief geven we aan welke stappen gemeenten al kunnen zetten om de aanvragen op 1 oktober in te dienen.
We houden gemeenten via de pagina's over netcongestie op deze website en het dossier Netcongestie op het forum Energie op de hoogte. Daarnaast organiseren we binnenkort enkele thematische webinars over dit onderwerp.
