Demissionair Minister Mona Keijzer stuurde onlangs de nieuwe Staat van de Volkshuisvesting 2025 naar de Tweede Kamer. Dit betreft een jaarlijks overzicht waarin de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van bouwen, wonen en verduurzamen zijn opgenomen. In deze blog zetten wij de belangrijkste ontwikkelingen op een rij.
Staat van de Volkshuisvesting 2025
In 2025 zijn 77.600 woningen gerealiseerd. Dat betekent dat er circa 4.800 woningen minder zijn gebouwd dan in 2024. Deze ‘bouwdip’ werd al verwacht als gevolg van hoge rentes en kosten. Voor de komende twee jaar zijn de vooruitzichten optimistischer en door verbeterde, economische omstandigheden komt de voorgenomen productie van 100.000 woningen per jaar steeds meer in zicht. Daarbij word wel benadrukt dat een blijvende inzet noodzakelijk is om deze doelstelling te kunnen behalen.
Voor de periode 2025 tot en met 2030, de looptijd van de huidige woondeals, hebben provincies een plancapaciteit voor 930.400 woningen. Dit komt neer op 127% van de afgesproken bouwopgave. Daarmee stuurt het kabinet bewust aan op een plancapaciteit van ongeveer 130%, omdat bouwplannen in de praktijk kunnen vertragen of zelfs helemaal niet doorgaan. Momenteel heeft slechts de helft van de provincies voldoende plancapaciteit. Landelijk zijn er wel voldoende bouwplannen om 100.000 woningen per jaar te realiseren. Tegelijkertijd klinkt kritiek van socioloog Léon Bobbe dat de Staat van de Volkshuisvesting vooral beschrijvend is en weinig concrete handvatten biedt.
Zestien procent van de woningbouwopgave wordt gerealiseerd door het beter benutten van bestaande gebouwen, bijvoorbeeld via transformaties, optoppen en woningsplitsen. De potentie hiervan is groot, zeker in stedelijke gebieden waar ruimte schaars is. Echter, door inefficiënte processen komt dit evenwel nog onvoldoende van de grond. De Minister wil het hergebruik van bestaande gebouwen verder stimuleren door gemeentelijke processen te optimaliseren. Ook worden praktische tools ontwikkeld die inzicht kunnen geven in de potentie, rendabiliteit en uitvoerbaarheid van verbouwprojecten.
Naast het verhogen van het tempo zijn beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit belangrijke aandachtspunten. Het aantal hurende huishoudens met te hoge woonlasten is afgenomen, dat is positief. Tegelijkertijd is het aantal betaalbare woningen afgenomen en blijven starters en middeninkomens moeite hebben met het vinden van een geschikte woning. De Staat van de Volkshuisvesting laat verder zien dat de kwaliteit van woningen verbetert: het aandeel woningen met slechte energie labels daalt en het aantal aardgasvrije woningen neemt toe, wat bijdraagt aan een hogere woonkwaliteit en lagere energielasten.
Al met al schetst de Staat van de Volkshuisvesting een gemengd beeld: de uitdagingen zijn groot, maar de richting is duidelijk. Met een focus op versnelling, betaalbaarheid en kwaliteit kan de woningmarkt stap-voor-stap worden verbeterd. Om resultaat te boeken, is concretisering nodig. De geschetste ontwikkelingen sluiten aan bij de bredere beweging om meer grip te krijgen op de volkshuisvesting, waarover wij eerder een blog hebben gepubliceerd. De komende jaren zullen bepalend zijn om het woningtekort daadwerkelijk terug te dringen en ervoor te zorgen dat wonen in Nederland voor iedereen toegankelijk blijft.
Wij monitoren de ontwikkelingen rond woningbouw en transformatie en adviseren u graag over wat dit betekent voor uw projecten.
