De Unie van Waterschappen heeft namens de vereniging haar zienswijze ingediend op de Ontwerp-Nota Ruimte. De waterschappen onderschrijven het belang van nationale regie op de ruimtelijke ordening, maar constateren dat de nota nog onvoldoende richting geeft. Ook blijven risico’s op afwenteling naar medeoverheden en toekomstige generaties bestaan.

De ontwerpnota erkent het belang van water en bodem, maar blijft te vrijblijvend. Waterschappen pleiten voor harde borging van water en bodem als randvoorwaarde bij ruimtelijke keuzes. Dit voorkomt bouwen op kwetsbare locaties en zorgt voor een robuust watersysteem.
Keuzes in ruimtelijke ordening hebben impact tot ver voorbij 2100. De nota moet anticiperen op zeespiegelstijging, verzilting en extreme neerslag. Zonder langetermijnperspectief dreigen lock-ins die toekomstige systeemtransities belemmeren.
Beschikbaarheid van zoetwater is cruciaal voor woningbouw, landbouw en industrie. De nota legt deze verantwoordelijkheid te veel bij regio’s, terwijl nationale regie nodig is. Ook waterkwaliteit vraagt meer aandacht: ruimtelijke keuzes beïnvloeden emissies naar oppervlakte- en grondwater. Nationale kaders en ruimte voor bufferzones zijn noodzakelijk.
Zeespiegelstijging en extreem weer vragen nu om extra ruimte voor dijkversterking, waterberging en meerlaagsveiligheid. Ook vitale functies moeten structureel minder kwetsbaar worden.
Bij woningbouw moet water en bodem sturend zijn. Vermijd bouwen in diepe polders en uiterwaarden en kies voor inbreiding binnen bestaand stedelijk gebied. Voor het landelijk gebied zijn duidelijke keuzes nodig om verdroging, verzilting en waterkwaliteitsproblemen aan te pakken.
De uitvoeringsagenda moet het ontbrekende ‘hoe’ leveren. Waterschappen willen nauw betrokken zijn bij de uitwerking, zodat ambities concreet worden en afwenteling wordt voorkomen.
Voorzitter Jeroen Haan: “De Nota Ruimte bevat een sterke analyse, maar mist harde keuzes. Alleen met water en bodem als sturend principe en een langetermijnblik kunnen we Nederland klimaatbestendig inrichten.”
