De handreiking Landelijke toegankelijkheid beschermd wonen uit 2016 is herzien en geeft gemeenten meer handvatten bij het beoordelen van toegangsverzoeken voor BW in een andere regio. Ook helpt dit hen om samen met andere gemeenten en de inwoner een passende oplossing te vinden.
Deze herziening is een belangrijke stap in hoe gemeenten de landelijke toegankelijkheid van Beschermd Wonen organiseren.
Download de handreiking (pdf, 384 kB)
De kern ligt in het finetunen van spelregels die sinds 2016 in de praktijk zichtbaar gingen schuren, zodat gemeenten meer handvatten krijgen bij het beoordelen van toegangsverzoeken uit een andere regio en het komen tot een passende oplossing met de betrokken gemeenten en de inwoner.
De geactualiseerde handreiking is vooral een reactie op de uitvoeringsrealiteit.
De VNG krijgt al langere tijd vragen van gemeenten over de uitvoering van de wettelijke opdracht van landelijke toegankelijkheid. Met deze herziening wordt ingespeeld op de breed gedragen vraag van gemeenten en aanbieders om uitvoeringsverschillen te verkleinen en te voorkomen dat mensen met een ondersteuningsvraag tussen gemeenten in komen te staan. Dat voorkomt onnodig heen en weer sturen, maar ook discussies en extra inspanningen van Wmo-consulenten en zorgaanbieders.
De vernieuwde handreiking sluit aan op de uitgangspunten waarmee alle centrumgemeenten in 2016 instemden in het Convenant landelijke toegankelijkheid Beschermd Wonen. Om draagvlak te vergroten is de update uitgevoerd op basis van een uitgebreide werksessie met zo’n 25 centrumgemeenten in november 2025. De werkgroep maatschappelijke zorg heeft vervolgens meegeschreven om de hernieuwde handreiking tot een consistent geheel te maken en een jurist van het ministerie van VWS heeft de juridische check uitgevoerd.
In de praktijk zal het verschil gemaakt worden door hoe Wmo-consulenten, regionale toegangsteams en centrumgemeenten deze handreiking vertalen naar dagelijkse beslissingen. De vraag is of zij, binnen de afgesproken kaders, durven te kiezen voor de plek waar het traject voor de inwoner het meest kansrijk is, ook als dat financieel minder gunstig uitpakt voor de eigen regio.
Om eenduidige uitvoering verder te waarborgen adviseren we gemeenten deze handreiking onder de aandacht brengen van de aanbieders van Wmo Beschermd Wonen in hun regio. Bespreek daarbij hoe zij omgaan met plaatsingsverzoeken van mensen uit een andere regio, zodat dat aansluit bij het beschreven proces in de handreiking.
De herziene handreiking is op 12 maart in het ambtelijk netwerk MO/BW gepresenteerd. Gemeenten die na het lezen van de handreiking vragen hebben over een concrete casus, kunnen hun regioadviseur van het Platform Sociaal Domein benaderen.
Nadere afspraken over de aansluiting van de forensische zorg op Wmo Beschermd Wonen worden momenteel door het ministerie van JenV onderzocht met betrokken partijen. Later dit jaar volgt een update van de handreiking landelijke toegankelijkheid Maatschappelijke Opvang. De VNG houdt in het najaar een kennissessie over de vernieuwde handreikingen BW en MO, waarin praktijkvragen en casuïstiek centraal zullen staan.
