De meest recente cijfers van de Monitor Dakloosheid geven inzicht in de aantallen dakloze mensen die in 2024 gebruik maakten van Maatschappelijke Opvang. Het gaat hierbij om noodopvang en tijdelijke opvang. De cijfers laten duidelijke verschillen zien tussen regio’s, doelgroepen en achtergrondkenmerken. In dit bericht zetten we de belangrijkste inzichten op een rij.
Het aantal dakloze personen in de opvang per 1.000 inwoners ligt in de G4-regio’s ruim 2 keer zo hoog als in de overige regio’s:
Dit bevestigt het beeld dat grootstedelijke gebieden een relatief hogere druk kennen op de maatschappelijke opvang.
Bij het aantal jongeren in de opvang zijn er opvallende regionale uitschieters. De sterke variatie bij deze leeftijdscategorie zien we niet bij andere groepen. Dit vraagt om nadere duiding: mogelijk spelen hier lokale factoren een rol, zoals het beschikbare aanbod aan opvangplekken, jeugdzorgovergangen, woningmarkt of preventiebeleid.
Deze duiding hopen we in de toekomst te kunnen geven door meer verbanden te leggen met andere data van het CBS. Overigens zijn de data nadrukkelijk bedoeld als basis voor het eerste gesprek tussen de betrokken partijen. Centrumgemeenten wordt bovendien geadviseerd om een toelichting te geven op de data via waarstaatjegemeente@vng.nl. Deze toelichting wordt dan toegevoegd aan het regionale rapport.
In niet-G4-regio’s zijn relatief 1,99 per 1.000 inwoners met een EU-nationaliteit (niet-Nederlands) in de opvang geregistreerd. Daarbij geldt dat er flinke uitschieters zijn in enkele regio’s. Deze hogere aantallen kunnen wijzen op een relatie met arbeidsmigratie. Denk aan factoren zoals flexibele arbeidscontracten, huisvestingsproblematiek en beperkte toegang tot voorzieningen.
Samen willen we werken aan betere preventie, passende opvang en duurzaam herstel, om dakloosheid terug te dringen en uiteindelijk uit te bannen. Daarvoor is inzicht in de omvang van de problematiek belangrijk, landelijk en per regio. Gemeenten kunnen deze cijfers spiegelen aan de eigen situatie, regionale verklaringen onderzoeken voor afwijkingen en waar nodig gerichte interventies ontwikkelen.
De monitor is het resultaat van een samenwerking tussen het CBS, de VNG, het ministerie van VWS en de landelijke branchevereniging Valente. Het CBS verzamelt en publiceert de gegevens die zijn aangeleverd door zowel de centrumgemeenten, de GGD-en (indien betrokken bij de centrale toegang), als de maatschappelijke opvangorganisaties. De CBS-cijfers zijn terug te vinden in het dataverkenningsrapport van het CBS.
Op Waarstaatjegemeente.nl is per centrumregio een rapport opgenomen met daarin de regionale cijfers visueel weergegeven. Indien gewenst kan daar door de centrumgemeente ook een toelichting worden gegeven op de cijfers voor meer lokale duiding.
NB: Deze monitor geeft door zijn karakter (BSN-registratie) een beperkt beeld (alleen de opvang waar BSN geregistreerd wordt) maar maakt interessante verbanden mogelijk. Denk hierbij aan informatie over mensen in de opvang met een Wlz-indicatie. Daarmee is deze monitor dus anders dan de ETHOS-tellingen die op veel plaatsen in het land gedaan zijn.
Meer weten over het verschil tussen diverse typen monitors in Nederland? Bekijk de infographic op onze pagina Monitoring dakloosheid.
