Door netcongestie komen ambities voor woningbouw en energietransitie in de knel. Gemeenten willen voorkomen dat inwoners en ondernemers onnodig veel nadeel hebben van netcongestie. We werken met netbeheerders aan een oplossing, maar daarvoor hebben gemeenten meer tijd nodig, schrijven we aan de Tweede Kamer.
Netcongestie (onvoldoende ruimte op het stroomnet) belemmert de woningbouw. En de nood is hoog, want in steeds meer regio’s kondigen netbeheerders een aansluitstop aan. Dat betekent dat op korte termijn geen enkele aansluiting meer gerealiseerd kan worden, totdat er weer ruimte is. Daardoor kunnen nieuwe woningen en bedrijfspanden niet worden aangesloten en lokale ondernemers als bakkers, slagers en andere bedrijven niet verduurzamen of uitbreiden.
Om zoveel mogelijk te zorgen dat woningen bij oplevering een aansluiting kunnen krijgen op het elektriciteitsnet werken we met netheerders aan de nieuwe werkwijze ‘eerder aanvragen’ in het planproces. Daarmee kunnen gemeenten in een vroeg stadium ruimte op het stroomnet reserveren voor onder meer woningbouw.
De planning is dat deze werkwijze per 1 oktober 2026 ingaat, omdat de netbeheerders vanaf die datum alle resterende ruimte vrijgeven die eerder was gereserveerd voor kleinverbruik. Maar dit geeft gemeenten onvoldoende tijd om zich hierop voor te bereiden. Om deze werkwijze te laten slagen, dringen we erop aan dat gemeenten 6 tot 12 weken langer de tijd krijgen. Anders vrezen we een situatie van ‘first come, first serve’ waarvan met name kleinere gemeenten die niet voldoende capaciteit hebben de dupe worden.
Om netcongestie in het algemeen te verlichten, moeten we niet alleen kijken naar uitbreiding en verzwaring van het stroomnet. Het interdepartementaal beleidsonderzoek naar bekostiging van de elektriciteitsinfrastructuur laat zien dat de investeringen nu primair zijn gericht op maximale beschikbaarheid van stoom op piekmomenten. Recent onderzoek van TNO bevestigt dat met name in de laagspanningsnetten buiten piekmomenten substantiële ruimte op het net onbenut blijft.
Het is daarom nodig om de elektriciteitsinfrastructuur beter, flexibeler en slimmer te benutten en in samenhang met warmte en gassen te ontwikkelen. Dan ontstaat ruimte binnen het bestaande energiesysteem, wordt energievoorziening robuuster en houden we de energierekening betaalbaarder.
