De Omgevingswet (2016) gaat in beginsel ook uit van de opbrengstpotentie als basis voor het toedelen van kosten aan functies. Als het omgevingsplan daarin voorziet, kunnen kosten worden verhaald door het verbinden van een voorschrift tot betaling van een exploitatiebijdrage aan de omgevingsvergunning voor een aangewezen bouwactiviteit of bij een omgevingsvergunning voor een afwijkactiviteit, die de aangewezen bouwactiviteit mogelijk maakt, of bij een projectbesluit. De koppeling aan een omgevingsvergunning voor een afwijkactiviteit is nieuw en maakt het kostenverhaal bij afwijkingen van het omgevingsplan eenvoudiger. Onder de Wro was de betaling altijd gekoppeld aan de omgevingsvergunning voor het bouwen. Net als onder de huidige Wro wordt er geen betalingsvoorschrift aan de vergunning of het projectbesluit verbonden als de exploitatiebijdrage op een andere manier verzekerd is, bijvoorbeeld via een anterieure exploitatieovereenkomst. In de praktijk kan de overeengekomen exploitatiebijdrage afwijken van de bijdrage zoals die berekend zou zijn op basis van de exploitatieregels of exploitatievoorschriften.