De ter verhalen kosten zijn geregeld in het Omgevingsbesluit Staatsblad 2018 290.. Het ontwerp Aanvullingsbesluit heeft op onderdelen het Omgevingsbesluit weer gewijzigd Kamerstukken II, 2019/20, 35133, nr. 39..
Qua activiteiten waarop kostenverhaal van toepassing is, brengt het Omgevingsbesluit enige verandering. De in artikel 8.13 van het Omgevingsbesluit opgenomen activiteiten zijn grotendeels identiek aan de activiteiten zoals aangewezen in artikel 6.2.1 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), maar met een op onderdelen gewijzigde terminologie, in lijn met het Besluit bouwwerken leefomgeving, vanwege de harmonisatie die met de Omgevingswet wordt beoogd. De volgende activiteiten zijn aangewezen:
de bouw van een of meer gebouwen met een woonfunctie;
de bouw van een of meer hoofdgebouwen, anders dan gebouwen met een woonfunctie;
de uitbreiding van een gebouw met ten minste 1.000 m2 bruto-vloeroppervlakte of met een of meer gebouwen met een woonfunctie;
de bouw van een gebouw dat geen hoofdgebouw als bedoeld onder b is, met ten minste 1.000 m2 bruto-vloeroppervlakte;
de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een woonfunctie, mits het ten minste tien gebouwen met een woonfunctie betreft; of
de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een kantoorfunctie, een winkelfunctie of een bijeenkomstfunctie voor het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse, mits de cumulatieve oppervlakte van de nieuwe gebruiksfunctie ten minste 1.500 m2 bruto-vloeroppervlakte bedraagt.
Een wijziging ten opzichte van het Bro is het schrappen van de bouw van kassen als afzonderlijke categorie van activiteiten. Volgens de Nota van toelichting bij het Omgevingsbesluit valt een kas onder het begrip ‘gebouw’ zoals gedefinieerd in de bijlage bij het concept Besluit bouwwerken leefomgeving. De ook in het Bro gehanteerde ondergrens van ten minste 1.000 m2 bruto-vloeroppervlakte blijft derhalve ook op kassen van toepassing.
De aanwijzing van activiteiten die te beschouwen zijn als transformatie van de gebruiksfunctie van bestaande gebouwen naar een woonfunctie, kantoorfunctie, winkelfunctie of ‘bijeenkomstfunctie voor het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse’ kennen we nu ook al in het Bro. De bijeenkomstfunctie betreft alleen de horeca en houdt dus geen verruiming in ten opzichte van de huidige situatie. De ondergrens blijft 10 woningen en 1.500 m2 bruto-vloeroppervlakte voor de andere gebruiksfuncties.
Het Aanvullingsbesluit grondeigendom brengt geen wijzigingen in de aanwijzing van kostenverhaalplichtige activiteiten als benoemd in het Omgevingsbesluit, slechts enkele redactionele verbeteringen. Volgens VNG en NEPROM is die aanwijzing nu adequaat. In artikel 13.11 eerste lid Omgevingswet (2020) is een grondslag opgenomen om het verhaal van kosten ook mogelijk te maken bij andere activiteiten dan bouwactiviteiten. Het gaat dan om activiteiten die door een functiewijziging in het omgevingsplan mogelijk worden gemaakt, bijvoorbeeld bij transformatie van vastgoed, functieverandering van woningen en het inrichten van terreinen.
