Recente ontwikkelingen over een opvallende overstap uit de milieubeweging naar Tata Steel deden nogal wat stof opwaaien. De verduurzaming van de Nederlandse industrie komt daarmee onder een vergrootglas te liggen. En terecht: de Nederlandse industrie is verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de totale CO2-uitstoot van Nederland.
Uit ons onderzoek blijkt dat de Nederlandse industrie jaarlijks minstens 7 miljard euro schade veroorzaakt aan gezondheid, natuur en economie. We zien ook dat de Nederlandse industrie de komende jaren veel meer zal uitstoten dan haar geschatte aandeel binnen het Europese ETS-plafond toelaat.
Tata Steel in IJmuiden hoort bij de tien bedrijven in Nederland (2 procent van de bedrijven) die samen driekwart van de totale schade aan milieu, klimaat en gezondheid veroorzaken. De staalproductie is een van de meest vervuilende processen ter wereld, met enorme uitstoot van CO2 en diverse andere schadelijke stoffen. Dit moet en kan anders. Niet in de laatste plaats omdat staal nodig is voor onze samenleving.
Het goede nieuws: schonere staalproductie is technisch al mogelijk. De belangrijkste maatregel is elektrificatie van de productie, waarbij groene waterstof in plaats van fossiele brandstoffen wordt gebruikt. Met het Groen Staal Project zet Tata Steel ook daadwerkelijk stappen richting schonere productie. Tegelijk geeft dat plan nog onvoldoende zekerheid dat Tata Steel daadwerkelijk afscheid neemt van fossiele productie, en blijft onduidelijk welke stappen Tata Steel op de langere termijn (na 2030) zet om echt schoon te produceren. Daarover maken wij ons grote zorgen. We vinden dat er te weinig prioriteit wordt gegeven aan volksgezondheid en aan schade aan de omgeving.
Zonder duidelijke spelregels en klimaatbeleid voor de industrie verduurzaamt de industrie niet vanzelf. Dat maakt milieuorganisaties onmisbaar. Natuur & Milieu stimuleert de overheid om stevige regie te nemen en te komen met een helder nationaal afbouwpad voor fossiele brand- en grondstoffen. Op dit moment wordt de schade aan klimaat, natuur en onze gezondheid namelijk nog onvoldoende meegewogen in beleidsbeslissingen. Zelfs als bedrijven zich aan de huidige normen en vergunningen verhouden is er nog steeds veel maatschappelijke schade door vervuiling. Dat is onacceptabel. Daarom doen wij er alles aan om ervoor te zorgen dat gezondheid en natuur leidend worden in beleid. Bijvoorbeeld met strengere milieunormen, eerlijke beprijzing van vervuiling en onafhankelijke metingen van uitstoot.
Daarnaast zoekt Natuur & Milieu ook de dialoog met bedrijven als Tata Steel, om te laten zien wat nodig is voor het behalen van de klimaatdoelen. Als milieuorganisatie balanceren we daarmee vaak op het snijvlak tussen pressie en samenwerking. Want hoe graag we ook blijven zoeken naar verbinding en gedeelde grond, het is ook een grote uitdaging om de Nederlandse industrie in beweging te krijgen.
